Skip to content
Accidents: Classification, Causes and Costs
Home » Library » Ukuhlukaniswa, Izimbangela kanye Nezindleko Zezingozi

Ukuhlukaniswa, Izimbangela kanye Nezindleko Zezingozi

Izingozi ziyisici esivamile embonini, ikakhulukazi emazweni asathuthuka, lapho izinhlelo zokuphepha ezinganele zingabeka abasebenzi ezimweni eziyingozi futhi zandise ukulimala okungavinjelwa, ukulinyazwa kwempahla kanye nokulahlekelwa kwezimali.

Ezinye izimboni, okuhlanganisa ezezimayini, ezokwakha nezokukhiqiza, zibhekana nezingozi ezinkulu ngenxa yokuthi abasebenzi bavame ukusebenzisa imishini, baphathe izinto eziyingozi, basebenza ezindaweni eziphakeme futhi benza imisebenzi enzima ngokomzimba.

Izingozi zingabangela ukulahlekelwa okukhulu kubasebenzi nemindeni yabo, izinhlangano, imiphakathi kanye nezizwe, okwenza ukuvimbela okuhlelekile kubalulekile ekuvikeleni izimpilo, ukugcina umkhiqizo kanye nokunciphisa imithwalo yezomnotho egwemeka.

I-Nigeria inomthetho okhuluma ngokuphepha kwasembonini, izingozi zasemsebenzini kanye nesinxephezelo sabasebenzi, okuhlanganisa noMthetho Wezimboni kanye Nomthetho Wesinxephezelo Sabasebenzi, 2010, osekela isinxephezelo sokulimala okuhlobene nomsebenzi, izifo, ukukhubazeka noma ukufa.

Ukuqonda izingozi kudinga okungaphezu kokukhomba isigameko esisheshayo ngoba izenzo ezingaphephile, izimo ezingaphephile, ubuthakathaka benhlangano kanye nezingcindezi zemvelo kungasebenzisana ngaphambi kokulimala, ukufa noma ukulahleka kwempahla.

Imigomo Nezincazelo Zezingozi

I-International Labour Organisation ichaza ingozi njengesigameko esidala ukulimala, ukugula noma ukufa, kuyilapho izincazelo ezibanzi zigcizelela izehlakalo ezingahlosiwe ezikhiqiza ukulimala, ukufa noma ukulimala kwempahla.

Ingozi ayivamisile ukuvela ngaphandle kwezimo ezinomthelela; izenzo ezingaphephile, okokusebenza okungalungile, izinqubo ezimbi, ukuqeqeshwa okunganele kanye nezindawo eziyingozi kungase kuhlangane ukudala izimo lapho kwenzeka khona isigameko esingafuneki.

Ngakho-ke izinhlangano zidinga ukubambisana kwabaphathi, abaphathi, ochwepheshe bezokuphepha nabasebenzi ngoba ukuvimbela izingozi okuphumelelayo kuncike ekuhlonzeni izingozi kusenesikhathi nokulawula izingozi ngaphambi kokuba ziveze imiphumela eyingozi.

Isigameko siwumcimbi ohlobene nomsebenzi lapho kwenzeka ukulimala, ukugula noma ukufa, noma umcimbi obungase ukhiqize omunye waleyo miphumela ngaphansi kwezimo ezihluke kancane.

Ukuphuthelwa yisigameko esingavezi kulimala, ukugula noma ukufa kodwa esidala ubufakazi bokuthi imiphumela eyingozi ibingenzeka. Ukubika mayelana nokuphuthelwa kunikeza amathuba abalulekile esenzo sokuvimbela.

Izimo eziphuthumayo zimelela izehlakalo ezithile ezidinga isinyathelo esisheshayo ukuvikela abantu, impahla noma imvelo. Izibonelo zifaka imililo engalawuleki, ukuqhuma, ukukhishwa kwamakhemikhali amakhulu kanye nokuwa kwesakhiwo.

Funda Futhi: Ukuhlola Umjikelezo Wempilo Yendawo

Ukuhlukaniswa Kwezingozi Nokuqina

Classification, Causes and Costs of Accidents

Izingozi zingahlukaniswa ngokuya ngobukhulu bazo, imbangela eyinhloko, umphumela kanye nendawo. Lezi zigaba zisiza izinhlangano ziqonde izinga lomonakalo, zibone amaphethini avelayo futhi zibeke phambili izinyathelo zokuvimbela ezifanele.

1. Izingozi Ezincane: Ingozi encane idala ukulimala okulinganiselwe ngaphandle kokulahlekelwa ukuphila, nakuba umuntu othintekile angase athole ukulimala kwesikhashana, ukungakhululeki, imisebenzi elinganiselwe noma umonakalo omncane wempahla odinga ukunakwa.

2. Izingozi Ezimaphakathi: Ingozi emaphakathi idala ukulimala okubonakalayo noma ukuphazamiseka okukhulu ngaphandle kokufa, futhi ingase idinge ukwelashwa, ukungabikho emsebenzini okwesikhashana, ukulungiswa kwemishini noma ukuphazamiseka kokusebenza.

3. Izingozi Ezinkulu: Ingozi enkulu ibandakanya imiphumela enzima engase ihlanganise ukukhubazeka unomphela, umonakalo omkhulu wempahla noma ukulahlekelwa ukuphila, okudinga uphenyo olusemthethweni kanye nezilawuli eziqinile zokuvimbela kamuva.

4. Izinhlekelele: Inhlekelele ikhiqiza ukulahlekelwa okukhulu kwempilo, impahla noma ingqalasizinda ebalulekile futhi ingakhungathekisa umthamo ojwayelekile wokubhekana nenhlangano, edinga ukungenelela okuphuthumayo okuhlanganyelwe okuvela ezinhlanganweni eziningana ezinomthwalo wemfanelo.

5. Izingozi Zomlilo Nokuqhuma: Lezi zingozi zibandakanya ukusha okungalawuleki, ukuqhuma noma ukukhishwa kwengcindezi okungabangela ukusha, ukuchayeka kwentuthu, ukulimala kwesakhiwo, ukufa kanye nokuphazamiseka okusabalele lapho izinto eziyingozi zokhela.

6. Izingozi zikagesi: Izingozi zikagesi zibangelwa ukuthintana nezinto ezisebenza ngamandla, izintambo ezilimele, ukufakwa okunephutha noma umsebenzi kagesi ongafanele futhi kungabangela ukushaqeka kukagesi, ukusha, imililo, ukuwa kanye nokulimala okubulalayo.

7. Izingozi Zemishini Namathuluzi: Imishini enyakazayo, amathuluzi angalungile kanye nokugada okunganele kungacupha, kusike, kuchoboze noma kuteleke izisebenzi, ikakhulukazi uma opharetha beweqa izinto zokuphepha noma belungisa ngaphandle kwezinqubo ezifanele zokuzihlukanisa.

8. Izinto Eziwayo Neziwayo: Abasebenzi bangathola ukulimala okubi kakhulu lapho bewa ezindaweni eziphakeme, bengena emigodini engavikelekile noma beshaywe yimpahla, izinto zokusebenza noma izinto eziqhelelene ngaphezu kwazo.

9. Izingozi Ezisekelwe Endaweni: Izingozi zingenzeka emigwaqweni, ezindlini, ezimbonini, emapulazini, ezimayini, ezindaweni zokwakha, emikhunjini yokudoba, ezindizeni, ezitimeleni nakwezinye izindawo lapho izingozi ezehlukene zidinga ukulawulwa okukhethekile.

Izimbangela Ezinkulu Zezingozi

Accidents: Classification, Causes and Costs

Izimbangela zezingozi zivame ukuba yizici eziningi kunezehlakalo eyodwa. Izici zobuntu kanye nezici zendawo ezungezile zivame ukusebenzisana nobuthakathaka bokuphatha, izinqubo ezingaphephile, izinto zokusebenza ezinokukhubazeka kanye nokungaqondi okwanele.

1. Izenzo ezingaphephile: Izenzo ezingaphephile zihlanganisa izinqubo zokuziba, izinto zokusebenza ngokungalungile, ukususa onogada, ukwehluleka ukusebenzisa izinto zokuzivikela kanye nokufaka izingozi ezingadingekile phakathi nomsebenzi ovamile noma wezimo eziphuthumayo.

2. Izimo ezingaphephile: Izimo ezingaphephile zihlanganisa imishini engasebenzi kahle, izindawo ezishelelayo, ukukhanya okungalungile, umsindo omkhulu, ukungangeni komoya okwanele, amasistimu kagesi asobala, izakhiwo ezingaphephile kanye nezindawo zokusebenza ezinganakekelwa kahle.

3. Ukuqeqeshwa Okungenele: Abasebenzi abangenalo ulwazi olwanele lwemishini, izingozi nezinqubo zokusebenza eziphephile bangenza amaphutha akhulisa ukuchayeka ekulimaleni, ikakhulukazi lapho abaqashi babela imisebenzi abangayijwayele ngaphandle komyalelo owanele.

4. Ukugada Okungalungile: Ukugadwa okubuthakathaka kuvumela izinqubo ezingaphephile ukuthi ziqhubeke zinganakwa futhi kungase kuvimbele abaphathi ekuboneni ukuziphatha okuyingozi, ukunganakekeli kahle kwendlu, okokusebenza okungalungile kanye nokwehluleka ukulandela izimfuneko zokuphepha ezimisiwe.

5. Ukulawulwa Kwengozi Engalungile: Izinhlangano zandisa ubungozi bezingozi lapho zehluleka ukuhlonza izingozi, zihlola ukuchayeka, zisebenzisa izilawuli, zokuxhumana ngezinqubo futhi zibukeze njalo ukusebenza kokuphepha ngemva kwezigameko noma izinguquko zokusebenza.

6. Izinto Eziyingozi: Amakhemikhali, izinto ezinobuthi, izinto ezivuthayo kanye nemfucumfucu ethathelwanayo kungabangela ubuthi, ukusha, ukuqhuma, izinkinga zokuphefumula kanye nokulimala kwemvelo lapho abasebenzi bekuphatha, begcina noma belahla ngokungalungile.

Ukulawula okusebenzayo kuqala ngokuqonda ukuthi izinto eziyingozi zihamba kanjani ezindaweni zokusebenza nokuthi izinqubo zokuphatha imfucuza zingadala kanjani izindlela zokuchayeka ezengeziwe. Izici zemfucuza eyingozi nikeza isiqondiso esiwusizo.

Ukuvimbela izingozi nakho kuyazuza ekulawuleni ukunqwabelana kwemfucuza ngoba izinto ezingaphathwa kahle zingakha izindlela ezivinjiwe, inqwaba engazinzile, izindawo ezingcolile nezinye izimo ezandisa izingozi zokulimala.

Izinqubo zokunciphisa imfucuza ingakwazi ukusekela izindawo zokusebenza eziphephile ngokunciphisa izinto ezingadingekile, ukuthuthukisa ukugcinwa kwendlu kanye nokunciphisa ukuphatha okungagwemeka, ukugcinwa kanye nemisebenzi yokulahla echaya abasebenzi ezingozini.

Izici Zomuntu Ezisemuva Kwezingozi

Izici zomuntu zingathonya ukwenzeka kwengozi ngokusebenzisa amandla omzimba, izimo zomzimba, isipiliyoni, ukukhathala nezimo zengqondo. Lezi zici zidinga ukuphathwa ngokucophelela kunokusola nje ngemva kwengozi.

1. Amandla Omzimba: Abasebenzi bangase babhekane nezingozi ezengeziwe lapho izidingo zomsebenzi zidlula amakhono abo ngokomzimba, ikakhulukazi lapho imisebenzi idinga ukubona okwanele, ukuzwa, amandla, ukusebenzisana, ukuhamba noma ukusebenza komzimba okuqhubekayo.

2. Ubudala nolwazi: Izisebenzi ezisencane zingase zintule ulwazi olusebenzayo, kuyilapho izisebenzi ezindala zingase zibe nokuncipha komthamo womzimba wemisebenzi ethile enzima. Ukuqeqeshwa okufanele kanye nezabelo zomsebenzi ezifanele kunganciphisa ukuchayeka.

3. Ukukhathala Namahora Okusebenza: Amahora okusebenza amade, ukuphumula okunganele kanye namashifu angalawulwa kahle kunganciphisa ukunaka, isikhathi sokusabela nokwahlulela, kwandise amathuba okuba namaphutha ngesikhathi sokusebenza kanzima noma okuphindaphindwayo.

4. Ulwazi Nokuqeqeshwa: Abasebenzi abangenalwazi bangakwazi ukubona izingozi, bahumushe izimpawu eziyisixwayiso noma baphendule ngendlela efanele phakathi nezimo ezingavamile, ukwenza ukufundiswa okuhlelekile, ukuzijwayeza okugadwayo kanye nokuqeqeshwa kokuvuselela kubalulekile.

5. Izimo zengqondo: Ukunganaki, ukunganaki, ukuzethemba ngokweqile, ukucindezeleka ngokomzwelo, ukugxilisa ingqondo, ukungazi kanye nengcindezi yokuqeda umsebenzi ngokushesha kungase kuthonye izinqumo futhi kwandise ukuziphatha okungaphephile phakathi nemisebenzi yasemsebenzini.

Ukusebenza komuntu nakho kuncike endaweni ezungezile. Izinga lomoya elingelihle, ukuchayeka okuyingozi nezimo ezingakhululekile kungathinta ukugxilisa ingqondo nokuphila kahle, kugcizelela ukubaluleka kokulawula izingozi zemvelo.

Ukuhlola ingozi engcolisayo inikeza uhlaka oluwusizo lokuqonda ukuchayeka, kuyilapho ukukala izinga lomoya kungasiza ukukhomba izimo zemvelo ezingaphephile.

Ngakho-ke ukuphathwa kahle kwezokuphepha kufanele kubheke abasebenzi njengengxenye yohlelo olubanzi kunokuphatha amaphutha ngamanye njengencazelo kuphela. Ukungcola kanye nobungozi empilweni yabantu baphinde babonise ukubaluleka kokulawula ukuchayeka.

Izici Zemvelo Nokuphepha Kwasemsebenzini

Classification, Causes and Costs of Accidents

Izici zemvelo zingadala izingozi ngisho nalapho abasebenzi belandela izinqubo ezimisiwe. Izinga lokushisa, umswakama, ukukhanya, umsindo, umoya, isimo semishini nezehlakalo zemvelo konke kungase kube nomthelela ekwehleni kwengozi.

1. Ukukhanya Okungalungile: Ukukhanyisa okunganele kungenza kube nzima ukubona izingozi, kwandise amaphutha futhi kunciphise ikhono labasebenzi lokubona izimpawu eziyisixwayiso, izinto ezinyakazayo, izithiyo, ukuchitheka kwegazi nezimo ezingaphephile.

2. Umsindo Oweqile: Amazinga aphezulu omsindo angaphazamisa ukuxhumana, izimpawu eziyisixwayiso nokugxilisa ingqondo kuyilapho ukuchayeka isikhathi eside kungase kudale izinkinga zempilo ezithinta kakhulu ukusebenza nokuphepha kwendawo yokusebenza.

3. Izinga lokushisa nokuswakama: Ukushisa okudlulele, amakhaza kanye nomswakama kungadala ukungakhululeki, ukukhathala nokuncipha kokusebenza komsebenzi kuyilapho kuphinde kuthinte ukusebenza kwemishini, ukuzinza kwezinto ezibonakalayo kanye nekhono labasebenzi lokwenza izinqumo eziphusile.

4. Ukwehluleka Kwemishini: Ukwehluleka kwemishini, izimoto, okokuphakamisa izinto noma izinhlelo zokuzivikela kungabangela izingozi ezingazelelwe nezinzima, ikakhulukazi uma ukuhlolwa, ukugcinwa nokushintshwa kwamashejuli kungenele noma kunganakwa.

5. Izimo Eziyingozi Zasemsebenzini: Ukungaphathwa kahle kwezindlu, izindawo zokuphuma ezivinjiwe, indawo yokugcina izinto engazinzile, imishini eveziwe, amasistimu kagesi angaphephile nezindawo ezingcolile kungadala izingozi ezingagwemeka kuzo zonke izindawo zokusebenza zezimboni nezentengiso.

6. Izingozi Zemvelo: Izikhukhula, iziphepho, imimoya enamandla, umbani nezinye izehlakalo zemvelo zingalimaza ingqalasizinda, ziphazamise ukusebenza futhi zibeke abasebenzi ezimweni eziyingozi ezidinga ukulungela izimo eziphuthumayo kanye nokuhlelwa okuqinile.

Ukuphathwa kwemfucuza okungekuhle nakho kungadala izingozi zemvelo ngokusebenzisa imisele evalekile, inqwaba yemfucuza engazinzile, izindawo ezingcolile kanye nezindawo zokuphatha ezingaphephile. Imiphumela yemvelo nempilo yemfucuza bonisa ukuthi kungani lezi zingozi zidinga ukunakwa.

Izinhlangano zinganciphisa lezi zingozi ngokwenza ngcono ukugcinwa kwemfucuza, ukuqoqwa kanye nezinhlelo zokulahla. Izinjongo zokulawulwa kwemfucuza eqinile zihlanganisa ukuvikela impilo yabantu kanye nokunciphisa imithelela yemvelo.

Izikhungo zezimboni kufanele futhi zilawule izinto eziyingozi kuyo yonke imisebenzi yazo ngoba izinqubo ezingezinhle zokulahla zingadalula abasebenzi nemiphakathi ezungezile. Isiqondiso sokuphathwa kwemfucuza yezimboni isekela ukuphathwa okuphephile nokuvikelwa kwemvelo.

Izindleko Zezingozi Zezimboni

Izingozi zasezimbonini zenza izindleko zezezimali, zezenhlalakahle nezomuntu ezidlulela ngalé kokwelashwa ngokushesha. Umthwalo ophelele ungathinta abasebenzi abalimele, imindeni, abaqashi, imiphakathi kanye nezomnotho kazwelonke.

1. Izindleko Kubasebenzi: Abasebenzi bangase babhekane nezindleko zokwelashwa, ukukhubazeka, ukuncipha kwekhono lokuhola, ukugula isikhathi eside, ukukhubazeka unomphela kanye nokucindezeleka kwengqondo ngemva kwezingozi ezimbi noma ukulimala emsebenzini.

2. Izindleko Emindenini: Imindeni ingase ilahlekelwe umholo lapho isisebenzi esilimele singakwazi ukuqhubeka nomsebenzi, kuyilapho izihlobo zingase zibe nemithwalo yemfanelo eyengeziwe, izindleko zokunakekela, ukucindezeleka ngokomzwelo kanye nokuphazamiseka kokuzinza komkhaya.

3. Izindleko Zenhlangano Eziqondile: Abaqashi bangakhokha izindleko zokwelashwa, izindleko zokuhlunyeleliswa kwezimilo, isinxephezelo, izimali zomthetho, izinhlawulo zokulawula, izindleko zokushintshwa kwemishini kanye nezinye izindleko ezisheshayo ezibangelwa ingozi.

4. Izindleko Zenhlangano Engaqondile: Izinhlangano zingalahlekelwa ukukhiqiza ngokulova emsebenzini, uphenyo, ukuqeqeshwa kabusha, amashejuli aphazamisekile, okokusebenza okulimele, ukuncipha kwesimilo sabasebenzi, izidingo zokuqasha kanye nokubambezeleka kokubuyisela ukusebenza kwesijwayelekile.

5. Izindleko Zesithunzi Nezabambiqhaza: Izingozi eziphindaphindiwe zingalimaza ukuzethemba komphakathi, kulimaze ubudlelwano nabasebenzi nemiphakathi ezungezile, zandise ukungezwani kwezinyunyana futhi zidale imibono engemihle mayelana namazinga okuphepha enhlangano.

6. Izindleko Zomphakathi Nezikazwelonke: Izingozi ezingathi sína zinganciphisa abasebenzi abanamakhono atholakalayo, zandise ingcindezi ezibhedlela nasezinsizeni eziphuthumayo, ziphazamise ukukhiqizwa futhi zidale ukulahlekelwa kwezomnotho okudlulela ngalé kwezinhlangano ngazinye.

Ukulimala kwemvelo kungakhuphula izindleko ezihlobene nengozi lapho izehlakalo zikhulula ukungcola noma izinto eziyingozi. Ukulahlekelwa kwezomnotho ngenxa yokungcola khombisa ukuthi imithelela yezemvelo ingadala kanjani imiphumela ebanzi yezezimali.

Ukuphathwa kwemfucuza yezimboni okungafanele kungase kwenyuse izibopho zokuhlanza futhi kudalule amabhizinisi ezikweletini zemvelo. Izinqubo zokulawulwa kwemfucuza yezimboni ingasiza izinhlangano ukulawula lezi zingozi ezingagwemeka.

Izinhlangano zinganciphisa izindleko zesikhathi eside ngokuphatha ukuvimbela njengotshalomali kunezindleko. Ukulawula udoti ngendlela efanele isekela izindawo zokusebenza ezihlanzekile kuyilapho inciphisa izingozi ezihlobene nokuphathwa kabi kwezinto.

Izimiso Zokuvimbela Izingozi

Classification, Causes and Costs of Accidents

Ukuvimbela izingozi kudinga uhlelo lokuphepha oluhlelekile oluhlonza izingozi ngaphambi kokuba abasebenzi bathole ukulimala. Ukuvimbela kufanele kubandakanye ukuzibophezela kwabaphathi, ukubamba iqhaza kwabasebenzi, ukuqeqeshwa, ukuhlolwa, ukunakekela kanye nokwenza ngcono okuqhubekayo.

1. Ukuhlola Ngaphambi Kokubekwa: Abaqashi kufanele bahlole ukuthi labo abazoba ngabasebenzi bangakwazi yini ukwenza imisebenzi abayabelwe ngokuphepha futhi bahlonze izidingo ezifanele zomzimba, ezobuchwepheshe nezomsebenzi ngaphambi kokubeka abasebenzi ezikhundleni eziyingozi.

2. Ukuqeqeshwa Kwemisebenzi: Abasebenzi kufanele bathole imiyalelo ecacile mayelana nezingozi, okokusebenza, izinqubo, izinyathelo eziphuthumayo kanye nezinyathelo zokuzivikela ngaphambi kokuqala umsebenzi, kulandelwe ukugadwa okungokoqobo kuze kube yilapho bebonisa ikhono.

3. Imfundo Eqhubekayo: Ukuqeqeshwa kokuvuselela kugcina abasebenzi bejwayele ukushintsha izingozi, izinqubo ezibuyekeziwe, amathuluzi amasha, izinhlelo eziphuthumayo kanye nezifundo ezifundwe ezehlakalweni zangaphambilini kanye nokuphuthelwa.

4. Indawo yokusebenza ephephile: Abaqashi kufanele bagcine izindawo zokusebenza zihlanzekile, zihlelekile futhi zinomoya owanele kuyilapho benikeza izibani ezifanele, ukugada kwemishini, izimiso zikagesi eziphephile, izindawo zokuphuma eziphuthumayo kanye nezinto zokuzivikela ezifanele.

5. Umnyango Wezokuphepha: Uchwepheshe wezokuphepha onekhono noma umnyango kufanele udidiyele ukuhlolwa, ukuhlolwa kobungozi, ukuqeqeshwa, uphenyo lwezigameko kanye nezinyathelo zokulungisa ngesikhathi ethuthukisa izibopho zokuphepha kuwo wonke amazinga enhlangano.

6. Ukuhlola Ubungozi: Inhlolovo evamile kufanele ihlonze izingozi, ihlole ukuchayeka, inqume izilawuli ezifanele futhi ibuyekeze ukuthi izinyathelo ezikhona zihlala zisebenza yini uma izinqubo zomsebenzi, okokusebenza, izinto zokusebenza noma izimo zishintsha.

Izingozi ezihlobene nemfucuza nazo zidinga ukuhlela kokuvimbela ngoba ukuhlukaniswa okusebenzayo, ukuqoqwa kanye nokwelashwa kunganciphisa ukuchayeka ezintweni eziyingozi. Izimiso zokubusa kokulawulwa kukadoti hlinzeka ngohlaka oluwusizo lokuvimbela.

Izinhlangano zingaqinisa ukuvikela ngokuhlanganisa ukuncishiswa kwemfucuza nokubuyiswa kanye nokulahlwa okuphephile. Ubuchwepheshe obunye bokwelapha imfucuza inganciphisa ubungozi obuthile bemvelo kanye nokusebenza uma kukhethwe ngendlela efanele.

Izinqubo ezicacile kufanele zidlulele emanzini angcolile ngoba ukuphatha amanzi angcolile angaphephile kungachaya abasebenzi ezingozini zebhayoloji, zamakhemikhali nezomzimba. Izinqubo zokuhlanza amanzi angcolile ezimbonini ukusiza ukulawula ukungcola okuyingozi kwezimboni.

Funda Futhi: Umhlahlandlela Ophelele Wokuphathwa Kwamanzi Namanzi Angcolile

Ukubika Izingozi Nokuphathwa Kwezokuphepha

Classification, Causes and Costs of Accidents

Ukubika ngengozi kusiza izinhlangano ukuthi ziqonde okwenzekile, zihlonze izici ezinomthelela futhi zinqande ukuphindeka. Wonke umcimbi obalulekile kufanele uthole ukunakwa ngesikhathi, imibhalo enembile kanye nesinyathelo esifanele sokulungisa.

Amarekhodi kufanele athwebule indawo, isikhathi, abantu abahililekile, izimbangela zangaleso sikhathi, izimo zemvelo, isimo semishini, ukulimala, ukucekelwa phansi kwempahla kanye nezinyathelo ezithathwe ngemva kwengozi noma isigameko esiyingozi.

Izinhlangano kufanele ziphenye izingozi ngaphandle kokugxila ekusoleni umuntu ngamunye kuphela ngoba izimbangela ezijulile zingase zibandakanye izinqubo ezinganele, ukwehluleka kwesondlo, ubuthakathaka bokuqeqeshwa, ukungaqondi kahle, amathuluzi angasebenzi noma izinqumo zokuphatha.

Abaseduze badinga ukunakwa okufanayo ngoba baveza izingozi ngaphambi kokuba kuvele imiphumela emibi. Ukuzibika kukhuthaza isenzo sokuvimbela futhi kuvumela amaqembu okuphepha ukuthi alungise izimo ezingaphephile ngaphambi kokuba omunye umcimbi udale ukulimala.

Ukubuyekezwa okujwayelekile kufanele kuhlole izitayela zezingozi, izimbangela eziphindelelayo, izindawo zokusebenza, imisebenzi ethintekile kanye nokusebenza kwesenzo sokulungisa. Abaphathi bangakwazi ukuqondisa izinsiza ezindaweni ezinobungozi kakhulu futhi balinganise ukuthi imizamo yokuvimbela iyasebenza yini.

Izinqubo zokulawulwa kwemfucuza ngempumelelo khombisa ukubaluleka kwezinhlelo ezihleliwe, izibopho ezicacile kanye nokuhamba okulawulwayo kwezinto ngesikhathi sokusebenza.

Izinhlangano kufanele futhi ziqonde ukuthi izimo eziphuthumayo ezihlobene nemfucuza zingathinta imigwaqo, imisele, izinhlelo zokwelashwa kanye nemiphakathi. Isiqondiso sokuphathwa kwemfucuza eqinile isekela ukuqoqwa okuphephile, ukusingatha kanye nezinhlelo zokulahla.

Lapho izinhlelo zamanzi angcolile ziyingxenye yemisebenzi yezimboni, izinhlelo eziphuthumayo kufanele zibhekane nokuvuza, ukuchichima, ukuchayeka kwamakhemikhali kanye nokwehluleka kwemishini. Ukuphathwa kwamanzi kanye namanzi angcolile ngakho-ke ibalulekile ekulawuleni okubanzi kobungozi emsebenzini.

Izinqubo ezisebenzayo kufanele futhi zibhekane nobuchwepheshe bokulahla, ngoba izindlela zokwelapha ezikhethwe kabi zingaletha izingozi ezintsha. Izindlela ezifanele zokulahla udoti ingasekela ukuphathwa kwemvelo okuphephile.

Sengiphetha, izingozi zingathinta abasebenzi, imindeni, izinhlangano kanye nezizwe ngokulimala, ukufa, ukucekelwa phansi kwempahla, ukuphazamiseka kokukhiqiza, izindleko zezokwelapha kanye nokulahlekelwa okubanzi komnotho, okwenza ukuvimbela kube umthwalo ohlanganyelwe.

Nakuba izingozi zingase zibandakanye inhlanganisela eyinkimbinkimbi yezinto ezithinta abantu nezemvelo, izinhlangano zinganciphisa ukuvama nokuqina kwazo ngokuhlonza izingozi, ukuqeqeshwa, ukugada, ukunakekela, ukunakekela, ukubika kanye nokuphatha ukuphepha okuphumelelayo.

Ukuhlukaniswa kwezingozi kusiza ukuchaza umehluko ngobukhulu, kuyilapho ukuhlaziya imbangela kuveza izenzo ezingaphephile, izimo ezingaphephile, ukulinganiselwa kwabantu, izingozi zemvelo, ukwehluleka kwemishini nezenzakalo zemvelo ezingaba nomthelela ezenzakalweni eziyingozi.

Ukuvimbela izingozi kufanele kuhlale kuyinqubo eqhubekayo ehlanganisa abasebenzi, abaphathi, abaphathi nochwepheshe bezokuphepha, ngoba izindawo zokusebenza eziphephile zincike ekuzibophezeleni okuhlanganyelwe, izinqubo ezingaguquguquki kanye nokulungiswa ngokushesha kwezingozi ezihlonziwe.

Isifinyezo Sokuhlukaniswa Ngezigaba, Izimbangela Nezindleko Zezingozi

Classification, Causes and Costs of Accidents
IndawoIsifinyezo
IncazeloIzingozi ziyizenzakalo ezingahlosiwe ezingase zidale ukulimala, impilo, ukufa noma ukulimala kwempahla.
UkwahlukanisaIzingozi zingase zibe zincane, zilinganisele, zibe nkulu noma zibe yinhlekelele futhi zingahlukaniswa ngembangela nendawo.
Izimbangela EziyinhlokoIzenzo ezingaphephile, izimo ezingaphephile, ukuqeqeshwa okunganele, ukugadwa kabi, ukungasebenzi kwemishini kanye nezingozi zemvelo kunomthelela ezingozini.
Izinto ZomuntuAmandla okusebenza ngokomzimba, ubudala, isipiliyoni, ukukhathala, amahora okusebenza nezimo zengqondo zingathinta izingozi zezingozi.
Izici ZemveloUmsindo, ukukhanya okungekuhle, izinga lokushisa, umswakama, ukungasebenzi kahle kwemishini, izimo eziyingozi nezinhlekelele zemvelo kungaba nomthelela ezingozini.
IzindlekoIzingozi zidala izindleko zezokwelapha, isinxephezelo, ukukhiqiza, ezomthetho, ezomndeni, zomphakathi kanye nezomnotho kazwelonke.
UkuvimbelaUkuqeqeshwa, ukuhlola ubungozi, izindawo zokusebenza eziphephile, ukugadwa okunekhono, ukunakekela, ukubika kanye nemfundo eqhubekayo kuqinisa ukuvinjelwa kwezingozi.

Imibuzo Evame Ukubuzwa Ngezingozi: Ukuhlelwa, Izimbangela Nezindleko

1. Iyini ingozi?

Ingozi isigameko esingahlosiwe esingadala ukulimala, ukugula, ukufa noma ukulimala kwempahla ngesikhathi somsebenzi, ezokuthutha, imisebenzi yasekhaya noma ezinye izimo.

2. Yiziphi izigaba eziyinhloko zezingozi?

Izingozi zingahlukaniswa ngobunzima njengezincane, ezimaphakathi, ezinkulu noma inhlekelele nangesizathu noma indawo, okuhlanganisa imicimbi kagesi, yezimboni, yasekhaya, yomgwaqo kanye nemvelo.

3. Yiziphi izimbangela ezinkulu zezingozi?

Izimbangela ezinkulu zihlanganisa izenzo ezingaphephile, izimo ezingaphephile, ukuqeqeshwa okunganele, ukugadwa kabi, ukwehluleka kwemishini, ukukhathala, izinto eziyingozi kanye nobungozi bemvelo.

4. Yiziphi izici zabantu ezingozini?

Izici zobuntu zihlanganisa amandla omzimba, ubudala, isipiliyoni, ukukhathala, amahora okusebenza, ukunganaki, ukuzethemba ngokweqile, ukucindezeleka ngokomzwelo, ulwazi olunganele nezinye izimo ezithinta ukusebenza okuphephile.

5. Ziyini izindleko zezingozi zezimboni?

Izingozi zasezimbonini zingadala izindleko zezokwelapha, ukuvuselelwa, isinxephezelo, ezomthetho, okokusebenza, ukukhiqiza, umndeni, umphakathi kanye nezindleko zikazwelonke, kanti futhi kulimaze isithunzi senhlangano.

6. Zingavinjelwa kanjani izingozi?

Izingozi zingancishiswa ngokuhlolwa kobungozi, ukuqeqeshwa kwabasebenzi, imfundo eqhubekayo, izindawo zokusebenza eziphephile, ukugadwa okunekhono, ukunakekelwa kwemishini, ukuhlela izimo eziphuthumayo nokubikwa kwezingozi okunembile.

7. Kungani kufanele kubikwe izinto ezicishe ziphuthelwe?

Imibiko eseduze yembula izimo eziyingozi ngaphambi kokulimala okubi kakhulu noma ukulimala kwempahla, okunikeza izinhlangano ithuba lokulungisa ubuthakathaka ngaphambi kokuba esinye isigameko siveze imiphumela emikhulu.

Ingabe unayo imibuzo, iziphakamiso, noma iminikelo? Uma kunjalo, sicela ukhululeke ukusebenzisa ibhokisi lokuphawula elingezansi ukuze wabelane ngemicabango yakho. Futhi sikukhuthaza ukuba wabelane ngomusa lokhu kwaziswa nabanye abangase bazuze kukho. Njengoba singakwazi ukufinyelela wonke umuntu ngesikhathi esisodwa, silwazisa ngempela usizo lwakho ekusakazeni izwi. Siyabonga kakhulu ngokusekela kwakho nokwabelana!

Funda Futhi: Umhlahlandlela Wemikhuba Yokuphepha Emshadweni Wasepulazini

Share this:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *