Gubuun mala filannoo balfa jajjaboo gubaa to’atameen qulqulleessuudha, yeroo baay’ee ho’a ol’aanaa irratti. Balfa baay’ee hir’isuu kan danda’uu fi bakka walitti qabamaatti dhihoo ta’ee argamu danda’a.
Meeshaaleen orgaanikii lafa jalatti anaeroobikiidhaan manca’uu caalaa ho’aan waan barbadaa’aniif, gubuun to’atame golee gubaa keessatti meetiinii kuufama hin maddisiisu.
Gubuunis ho’a faayidaa qabu balfa gubatu irraa deebisee anniisaa sana gara humna ibsaatti jijjiiruu ykn ho’a adeemsaatti jijjiiruu danda’a. Kanas ta’e sana, faayidaan argamuu danda’u kunniin yaada maallaqaa fi naannoo guddaa ta’een kan walqabatudha.
Daangeffamni gurguddoon kaappitaalaa olaanaa barbaachisu, baasii hojii, to’annoo gadi lakkifamuu cimaa, walnyaatinsa balfaa irratti miira qabaachuu, asheeta maddisiisuu, fedhii suphaa, fi invastimantiin jalqabaa osoo hin deebi’iin dura yeroo dheeraa kan dabalatudha.
Kuusaan balfa yeroo tokko tokko jalqaba irratti baasii xiqqaa ta’uu danda’a, keessumaa bakka lafti mijaawaa ta’e salphaatti argamuu fi bu’uuraaleen kuusaa jiran balfa dabalataa osoo hin babal’atin keessummeessuu danda’anitti.
Haa ta’u malee, bakki kuufama balfaa qormaata naannoos ni uumu, keessumaa maddisiisuu meetiinii, uumamuu dhangala’aa, barbaachisummaa lafaa, fi fedhii hordoffii yeroo dheeraa, jechuunis malawwan gatuu lamaanuu akka addunyaatti mijatoo ta’anii ilaalamuu hin qaban.
Kanaafuu murtoon bu’a qabeessa ta’e kennuunis gubuu filachuu dura amala balfaa, haala naannoo naannoo, teeknooloojii jiru, ulaagaalee dambii, gabaa anniisaa, qabeenya faayinaansii, fi hawaasni irraa eegamu ilaaluu qaba.
Barreeffamni kun miidhaa gurguddoo gubuun bakka kuufama balfaa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu kan qoratu yoo ta’u, walnyaatinsi balfaa, gadi lakkifamuu, baasii hojii, bulchiinsa asheetaa fi karoora yeroo dheeraa murtii wal’aansaa irratti dhiibbaa kan geessisan maaliif akka ta’e ibsa.
Baasii Kaappitaalaa fi Hojii Ol’aanaa
Miidhaa gurguddoo gubuu keessaa tokko invastimantii jalqabaa olaanaa ta’uu isaati. Dhaabbata gahumsa qabu misoomsuuf golee gubaa, meeshaalee faalama to’atan, sirna anniisaa deebisuu, meeshaalee hordoffii fi bu’uuraalee deeggarsa barbaachisa.
1. Invastimantii ijaarsaa: 1.1. Dhaabbatichi balfa fudhachuu, gubachuu, ho’a deebisuu, gaazii-gaasii qulqulleessuu, haftee qabachuu fi hordoffii itti fufiinsa qabu haala nagaa ta’een qabachuu waan qabuuf, mana gubaa ammayyaa ijaaruun kaappitaala guddaa barbaadu danda’a.
2. Meeshaalee barbaachisan: 1.1. Incinerators meeshaalee addaa makaanikaa, ho’aa, elektirikii fi faalama to’achuu kan walxaxiinsa ijaarsaa dabalu fi baasii bittaa, dhaabuu, hojiitti galchuu fi suphaa guddisuu danda’u barbaadu.
3. Baasii hojii: 1.1. Hojiin guyyaa guyyaa hojjettoota leenji’an, humna ibsaa, boba’aa yeroo haala hojii murtaa’e, kutaalee bakka buusuu, sakatta’iinsa, xiinxala laabraatoorii, qophii balfaa, fi suphaa idilee sirnoota murteessoo ta’an barbaada.
4. To’annoo gadi lakkifamuu: . Dhaabbileen ammayyaa meeshaalee xixiqqoo fi faalama biroo gaazota gubaa irraa dhufan to’achuuf gargaaran barbaadu. Sirnoota kana dhaabuun, hojjechuu fi kunuunsuun baasii waliigalaa irratti dabalata guddaa qaba.
5. Humna hojjetaa ogummaa qabu: 1.1. Warshaaleen gubaa yeroo dhaabbata itti fufiinsaan hojjetan opereetota fi teeknishaanota haala gubaa, raawwii meeshaalee, gadi lakkifamuu, sirna nageenyaa, fi rakkoo adeemsa hin eegamne hordofuu danda’an barbaadu.
6. Yeroo kaffaltii dheeraa: . Baasii kaappitaalaa olaanaa waan ta’eef, invastaroota invastimantii jalqabaa isaanii deebifachuu isaanii dura yeroo dheeraa mudachuu danda’u, keessumaa bakka galiin anniisaa ykn kaffaltiin qisaasaa daangeffame.
7. Ba’aa suphaa: 1.1. Gubuun ho’a ol’aanaa meeshaalee irratti dhiibbaa guddaa kan geessisu yoo ta’u, kunis hojii yeroo dheeraa amanamaa ta’e eeguuf sakatta’iinsa, qulqulleessuu, bakka buusuun qaamolee, fi cufuu karoorfame barbaachisaa taasisa.
8. Balaa maallaqaa: 1.1. Yeroo baay’inni balfi hir’atu, gatiin anniisaa jijjiiramu, baasii suphaa dabaluu, ykn ulaagaaleen danbiiwwan invastimantii to’annoo faalama dabalataa gaafatu, dhaabbileen itti fufsiisuuf dinagdeen rakkisaa ta’uu danda’u.
Dhimmoonni dinagdee kunneen maaliif akka sadarkaa bulchiinsa balfaa murteessitootni qabeenya gurguddaa raawwachuu isaanii dura ittisa, deebi’anii fayyadamuu, kompostii, anniisaa deebisuu, fi gatiinsa dhumaa akka walbira qaban jajjabeessa.
Qabiyyee Balfaa fi Gatii Kaalorii
Incinerators kan qophaa’an hamma addaa balfaa fi gatii kaloorii keessatti akka hojjetan. Gatiin kaloorii hamma anniisaa yeroo meeshaaleen gubatan haala to’atame keessatti gubatan bakka bu’a.
1. Gatii anniisaa barbaachisu: . Dhaabbanni tokko boba’aa dabalataa irratti garmalee hirkattummaa osoo hin qabaatin ho’a gubaa gahumsa qabu eeguuf walnyaatinsa balfa gubataa sirrii ta’e barbaada.
2. Dhiibbaa jiidhina: 1.1. Balfi jiidhina guddaa of keessaa qabu bishaan danfisuuf anniisaa dabalataa kan barbaadu yoo ta’u, kunis anniisaa faayidaa qabu gubaa gahumsa qabu eeguuf argamu hir’isuu danda’a.
3. Bu’aa deebi’ee fayyadamuu: 1.1. Waraqaa, kaartoonii, pilaastikii ykn meeshaalee gubatan biroo deebi’anii fayyadamuuf baasuun gatii kaloorii giddu galeessaa yaa’a balfa hafe hir’isuu danda’a.
4. Jijjiirama waqtii: . Qabiyyeen balfaa akkaataa waqtii, amala fayyadamtootaa, sochii industirii, rooba, gocha qonnaa, fi akkaataa walitti qabuu jijjiiramaa jiruun jijjiiramuu danda’a, kunis raawwii incinerator irratti dhiibbaa qaba.
5. Sassaabuu gaarii hin taane: . Meeshaaleen orgaanikii jiidhaan, wantoota hin sochoone, geejjibni, dhagaa, sibiilotaa fi meeshaaleen hin gubanne biroo baay’inaan baay’achuun gubachuun bu’a qabeessa akka hin taane gochuu danda’a.
6. Dorgommii deebi’ee fayyadamuu: . Incinerator tokko nyaata gubatu wal irraa hin cinne kan barbaadu yoo ta’u, sirnoonni deebi’anii fayyadamuu meeshaalee gatii guddaa qaban kanneen akkas ta’ee qabiyyee anniisaa balfa dhufuuf gumaachuu danda’an itti yaadanii ni balleessu.
7. Tasgabbii dhabuu adeemsaa: 1.1. Jijjiiramni guddaan qulqullina balfaa to’annoo ho’aa caalaatti rakkisaa taasisuu kan danda’u yoo ta’u, opereetoroonni haala gubaa ykn galtee boba’aa dabalataa akka sirreessan gaafachuu danda’a.
8. Karoora barbaachisu: 1.1. Kanaafuu dizaayiniin dhaabbataa amanamaan saffisa maddisiisuu balfaa, qabiyyee jiidhina, walnyaatinsa, gatii hoo’isaa, jijjiirama waqtii, fi jijjiirama gara fuula duraatti eegamu irratti beekumsa bal’aa barbaada.
Hariiroon walnyaatinsa balfaa fi teeknooloojii qulqulleessuu gidduu jirus bara ramaddii fi amala balfa jajjaboo, kunis maaliif yaa’oonni balfaa adda addaa mala bulchiinsa adda addaa akka barbaadan kan agarsiisudha.
Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Balfa Gubuu Bakka Kuusaa Irra
Gaasiiwwan Qilleensaa fi Yaaddoo Fayyaa Hawaasaa
Miidhaan barbaachisaan biraa ammoo gadi lakkifamuu yeroo gubaa gadi lakkifamu ilaallata. Dhaabbileen ammayyaa illee balfa gubuun wantoota xixiqqoo, gaasii asiidii, sibiilotaa fi faalama gubaa wajjin walqabatan biroo uumuu waan danda’uuf to’annoo ulfaataa barbaadu.
1. Gaasiiwwan xixiqqoo: 1.1. Yeroo gubannaa paartiikiliin xixiqqoo maddisiisuu kan danda’an yoo ta’u, teeknooloojiiwwan to’annoo faalama qilleensaa mijatoo ta’aniin calaqqisiisuu fi kanneen birootiin haala bu’a qabeessa ta’een qabamuu qabu.
2. Gaazota asiidii: 1.1. Qabiyyee balfaa irratti hundaa’uun gubachuun gaazota akka salfar daayi’oksaayidii fi haayidiroojiinii kilooraayidii uumuu danda’a, kunis osoo qilleensa keessaa to’atame gadhiifamuu isaa dura wal’aansa mijaawaa barbaachisa.
3. Oksaayidoota naayitiroojiinii: 1.1. Gubachuun ho’a ol’aanaa irratti uumamuu naayitiroojiinii oksaayidii keessatti gumaachuu danda’a, kunis bulchiinsa ho’aa fi sirna to’annoo gadi lakkifamuu kutaalee hojii dhaabbatichaa barbaachisoo taasisuu danda’a.
4. Faalama hordofuu: 1.1. Dhangala’oonni balfaa tokko tokko sibiilota ulfaatoo fi wantoota keemikaalaa itti fufiinsa qaban kanneen adeemsa qulqulleessuu hunda keessatti of eeggannoodhaan qabachuu, hordofuu fi to’annoo sirrii ta’e barbaadan of keessaa qabaachuu danda’u.
5. Yaaddoo ummataa: 1.1. Hawaasni naannoo dhaabbilee gubaa jiran bakka dhaabbileen daangaa gadi lakkifamuu fi ulaagaalee hordoffii hojiirra jiru eeganittillee dhiibbaa fayyaa geessisuu danda’u ilaalchisee yaaddoo qabaachuu danda’u.
6. Ulaagaalee hordoffii: 1.1. Hordoffiin gadi lakkifamuu walitti fufiinsaan ykn yeroo yeroon, qorannoon laabraatoorii, safartuu meeshaalee, galmee qabachuu, gabaasuu, fi sakatta’iinsi qajeelfamaa itti gaafatamummaa hojii fi baasii guddaa dabaluu danda’a.
7. Hirkatummaa teeknooloojii: 1.1. To’annoon gadi lakkifamuu bu’a qabeessa ta’e hojii amanamaa filtara, scrubbers, sirna ho’aa, sensarootaa fi meeshaalee biroo irratti hundaa’a, kunis suphaa fi bulchiinsa dabalataa barbaachisu uuma.
8. Fudhatama hawaasaa: 1.1. Jiraattonni balaa naannoo ykn fayyaa mudachuu danda’u yeroo hubatan amantaan ummataa eeguun rakkisaa ta’uu danda’a, kunis qunnamtii, iftoomina, hordoffii fi raawwachiisummaa danbiiwwanii barbaachisaa taasisa.
WealthInWastes yaaddoowwan bal’aa kanas qorata jalatti dhiibbaa fayyaa fi naannoo balfi geessisu, barbaachisummaa karaa saaxilamummaa fi madda faalamaa to’achuu cimsee ibseera.
Incinerators ammayyaa sirna to’annoo faalamaa sadarkaa olaanaa of keessaa qabaachuu kan danda’an yoo ta’u, carraan gadi lakkifamuu jechuun dhaabbileen istaandaardii naannoo sirrii ta’een hojjechuu fi hordoffii raawwii hojii idilee taasifamuu qabu jechuudha.
Omishaa fi Bulchiinsa Haftee Ashaa
Gubuun balfa guutummaatti hin balleessu. Kanaa mannaa, gubachuun meeshaa jalqabaa baay’ee gara gaazota, ho’a, asheeta jalaa, asheeta balali’uu fi haftee biroo erga wal’aanamaa booda haala sirrii ta’een qabachuu barbaadutti jijjiira.
1. Ashaaraan jalaa: . Meeshaaleen ulfaatoo erga gubatanii booda hafan jala iddoo ibiddaatti kan walitti qabaman yoo ta’u, qabbanaa’uu, qabachuu, qopheessuu, geejjibaa fi to’annoo jala oolchuu barbaadu danda’u.
2. Asheeta balali’u: . Particles xixiqqoo gaazota dhangala’aa irraa qabaman faalama walitti qabame qabaachuu waan danda’aniif haftee bulchiinsa magaalaa idilee caalaa of eeggannoodhaan qabachuu fi bulchiinsa addaa barbaadu danda’a.
3. Geejjibaa haftee: . Ashiin dhaabbaticha irraa gara bakka wal’aansa, deebisanii dhaabuu, kuusaa ykn gatamuu mijaawaa ta’etti geejjibsiifamuu qaba, kunis loojistikii fi maallaqa dabalataa uumuun barbaachisaadha.
4. Ulaagaa gatuu: 1.1. Kanaafuu gubuun barbaachisummaa gatamuu dhumaa guutummaatti hin balleessu sababiin isaas meeshaaleen hafan ammallee erga gubatanii booda bulchiinsa nageenya qabu barbaadu.
5. Faalama ta’uu danda’u: 1.1. Hafteen tokko tokko sibiilota qindaa’an ykn faalama biroo qabaachuu danda’a, kunis irra deebiin itti fayyadamuu ykn bakka kuufama bishaanii kamiyyuu dura amalaafi gatamuu sirrii ta’e barbaachisaa taasisa.
6. Yaadannoowwan kuusaa: 1.1. Kuusaan asheeta yeroof ta’u, meeshaalee nageenya qaban kanneen qilleensa faca’uu, dhangala’aa to’annaa ala ta’e, saaxilamummaa hojjetaa fi naannoo naannoo isaanii wajjin wal qunnamtii hin barbaachifne daangessuu danda’an barbaada.
7. Carraa fayyinaa: 1.1. Dhaabbileen tokko tokko sibiilota ykn meeshaalee faayidaa qaban haftee murtaa’e irraa deebifachuu danda’u, haa ta’u malee deebisuuf teeknooloojii mijaawaa, gabaa, to’annoo qulqullinaa fi hayyama qajeelfamaa barbaachisa.
8. Ba’aa gatamuu hafe: 1.1. Bakka faayidaa qabu deebisuun qabatamaa hin taaneetti, asheeta haftee ammallee injinariingiidhaan gatamuu barbaadu danda’a, jechuunis gubuun rakkoo balfaa guutummaatti balleessuurra gartokkee jijjiira.
Barbaachisummaan bulchiinsa haftee dhumaas keessatti calaqqisa malawwan bulchiinsa balfaa aadaa, bakka gubuun firaakshinii haftee ammallee xiyyeeffannoo barbaadu akka oomishu ibsametti.
Gubuu Kuusaa Waliin Walbira Qabsiisuun
Gubuu fi kuufamni balfaa mala adda addaa bulchiinsa balfa haftee bakka bu’a. Gubuun baay’ina balfa hir’isuuf qulqullina ho’aa kan fayyadamu yoo ta’u, kuufamni balfa ammoo balfa bakka gatamuu injinariingii ykn to’atame keessa kaa’a.
1. Lafa barbaachisu: 1.1. Gubuun akka waliigalaatti lafa gatamuu dhumaa xiqqaa kan barbaadu yoo ta’u, sababiin isaas baay’inni balfaa baay’ee waan hir’atuuf, bakki kuufama balfaa ammoo yeroo hojii dheeraa keessatti bakka guddaa barbaada.
2. Dhaloota meetiinii: 1.1. Balfi orgaanikii lafa kuufamee jiru anaeroobikiidhaan manca’ee meetiinii maddisiisuu kan danda’u yoo ta’u, gubanni to’atame ammoo karaa anaeroobikii diigamuu iddoo ibiddaa keessaatiin meetiinii hin uumu.
3. Humna deebisuu: 1.1. Incinerators ho’a balfa gubatu irraa deebifachuu kan danda’an yoo ta’u, kuufamni balfa garuu haala to’atame keessatti erga manca’ee booda anniisaa gaazii kuufama walitti qabame irraa deebifachuu danda’a.
4. Baasii kaappitaalaa: 1.1. Gubuun akka waliigalaatti bu’uuraalee misoomaa ulfaataa fi baasii kaappitaalaa jalqabaa olaanaa kan barbaadu yoo ta’ellee, kuufamni qulqullina ammayyaa injinariingii guddaa kan barbaadu ta’us.
5. Walxaxiinsa hojii: 1.1. Gubuun to’annoo teeknikaa itti fufiinsa qabu gubaa, gadi lakkifamuu, nyaata soorataa, ho’aa fi meeshaalee kan barbaadu yoo ta’u, hojiin bakka kuufama lafaa garuu caalaatti bakka kaa’uu, walitti dhidhiichuu, haguuggii, bishaan ba’uu fi hordofuu irratti xiyyeeffata.
6. Meeshaa haftee: . Gubuun baay’ina balfa hir’isa garuu ammas asheetaa fi haftee biroo kan maddisiisu yoo ta’u, kuufamni balfa balfa jalqabaa naannoo gatamuu bulfamu keessatti qabata.
7. Balaa naannoo: 1.1. Bakki kuufama balfaa balaa meetiinii fi dhangala’aa hirmaachisu kan fiduu danda’u yoo ta’u, meeshaaleen gubaa qilleensaa gadi lakkifamuu irratti to’annoo cimaa fi haftee gubaa of eeggannoodhaan to’achuu barbaadu.
8. Haala iddoo sanaa: 1.1. Malleen keessaa filachuun madaallii argama lafaa, amala balfaa, baay’ina ummataa, miira naannoo, bu’uuraalee misoomaa, istaandaardii danbii, fi itti fufiinsa faayinaansii yeroo dheeraa gaafata.
Dubbistoonni waa’ee amala bakka kuufama balfaa karaa seera bu’uuraa bakka kuufama qulqullinaa, kanneen akka ittisa, bulchiinsa gaazii, fi eegumsa naannoo dabalatee.
Akkasumas Dubbisaa: Balfa Kushiinaa irraa Akkaataa Kompostii Hojjennu
Gubuu fi Sadarkaa Bulchiinsa Balfaa
Gubuun akka idileetti balfa hundaaf deebii jalqabaa ta’ee fudhatamuu hin qabu. Tarsiimoon balfa bal’aa balfa hin barbaachifne ittisuu fi sana booda meeshaalee faayidaa qaban bakka qabatamaa ta’etti deebisuun jalqaba.
1. Balfa ittisuu: 1.1. Balfa madda irratti maddisiisuu hir’isuun hamma walitti qabuu, geejjibaa, qulqulleessuu, deebisuu, ykn dhuma irratti gatuu barbaachisu hir’isa kanaaf dhiibbaa bu’uuraalee bulchiinsa irratti hir’isa.
2. Irra deebiin itti fayyadamuu: Oomishaalee fi meeshaalee irra deebi’anii fayyadamuun osoo umriin faayidaa isaanii hin dhumin dura wal’aansa ho’aatiin balleessuu caalaa gatii jalqabaa isaanii eeguu danda’a.
3. Deebi’ee fayyadamuu: . Meeshaaleen akka waraqaa, sibiilota, geejjibaa fi pilaastikii mijatoo ta’an bakka gubaa keessatti gubachuu caalaa yeroo deebi’anii fayyadaman gatii qabeenya deebisuu guddaa kennuu danda’u.
4. Kompostii gochuu: 1.1. Bakka qabatamaatti meeshaaleen baayoo-diigaman mijatoo ta’an kompostiidhaaf ilaalamuu qabu, sababiin isaas adeemsi baayoloojii orgaanikii gatii guddaa qabu gara biyyee qonnaatti deebisuu danda’a.
5. Humna deebisuu: 1.1. Balfi gubataa deebi’ee hin fayyadamne anniisaa deebifachuuf ilaalamuu kan danda’u yeroo teeknooloojiin, to’annoon gadi lakkifamuu, dinagdeen, fi amala balfa naannoo hojii itti gaafatamummaa qabu deeggarudha.
6. Kufaatii dhumaa: 1.1. Hafteen erga qulqullaa’ee, deebi’ee fayyadamuu, deebi’ee fayyadamuu, ykn tarkaanfiiwwan qabatamaa biroo booda hafan ammallee sirna bulchiinsa balfaa mirkanaa’een gatamuu dhumaa mijaawaa ta’e barbaadu.
7. Karoora walitti hidhame: 1.1. Hawaasni keessumaa bakka yaa’oonni balfaa meeshaalee amala fiizikaalaa fi keemikaalaa adda addaa qaban of keessaa qaban teknooloojii tokko qofa irratti hirkatanii hojjechuurra mala bulchiinsa balfaa adda addaa walitti makuu qabu.
8. Kunuunsa qabeenya: 1.1. Tarsiimoon madaalawaa ta’e meeshaan akka deebi’ee argamu guddisuu, miidhaa naannoo xiqqeessuu, baasii to’achuu, fi teeknooloojiiwwan balfa qulqulleessuu haala naannoo wajjin walsimsiisuun isaanii mirkaneessuu qaba.
Haalli kun kan deeggarameedha seera bu’uuraa balfa hir’isuu, irra deebi’anii itti fayyadamuu fi deebi’anii fayyadamuu, kanneen osoo gatamuu hin barbaachisin dura kunuunsa qabeenya jajjabeessan.
Daangaa Qabatamaa Gubuu Biroo
Baasii, gadi lakkifamuu, fedhii nyaataa fi oomisha asheetaa bira darbee, gubuun qormaata qabatamaa hawaasa adda addaa fi abbootii taayitaa bulchiinsa balfaa irratti mijachuu isaa irratti dhiibbaa geessisan mudachuu danda’a.
1. Hirkatummaa nyaata soorataa: 1.1. Dhaabbileen dhiyeessii balfa gubataa haala madaalawaa ta’een kan barbaadan yoo ta’u, kunis sirni walitti qabuu gaarii hin taane, hanqinni waqtii, ykn balfa cimaa hir’isuun hojiif rakkisaa ta’uu danda’a.
2. Hirkatummaa teeknikaa: 1.1. Meeshaaleen walxaxaa jechuun dhaabbileen hojjettoota leenji’an, meeshaalee gargaarsaa amanamoo, kontiraaktaroota addaa, tajaajila laabraatoorii, fi dhiyeessii humna ibsaa amanamaa irratti hirkatu jechuudha.
3. Ba’aa qajeelfamaa: 1.1. Incinerators naannoo, nageenya hojii, qulqullina qilleensaa, balfa qabachuu, fi hordoffii barbaachisaa ta’e keessatti hojjechuu qabu, itti gaafatamummaa itti fufiinsa walsimannaa uumuu.
4. Mormii hawaasaa: 1.1. Jiraattonni yaaddoo waa’ee gadi lakkifamuu, tiraafikaa, urgooftuu, haala asheeta qabachuu, gatii qabeenyaa, ykn balaa naannootti mul’atu irraa kan ka’e dhaabbilee yaadaman mormuu danda’u.
5. Fedhii bu’uuraalee misoomaa: 1.1. Hojiin gahumsa qabuun balfa amanamaa walitti qabuu, addaan baasuu, geejjibaa, tajaajila fayyaa, tajaajila suphaa, daandii qaqqabummaa, sirna hordoffii, fi bakka hafteedhaaf mijatu barbaada.
6. Hirkatummaa gabaa: 1.1. Anniisaa deebisuun dinagdee fooyyessuu danda’a, galiin garuu gatii humna ibsaa, fedhii ho’aa, caasaa faayinaansii, raawwii hojii, fi maamiltoota mijatoo ta’an jiraachuu irratti hundaa’a.
7. Daangaa teeknooloojii: 1.1. Keessattuu meeshaaleen jiidhina garmalee, wantoota hin sochoone, wantoota balaafamaa, ykn qabiyyee gubannaa gahaa hin taane of keessaa qaban, dhangala’aan balfaa hundi gubachuu baratameef mijataa miti.
8. Waadaa yeroo dheeraa: 1.1. Warshaan gubaa erga ijaaramee booda invastimantii guddaa yeroo dheeraa kan dhiyeessii balfaa amanamaa, bulchiinsa teeknikaa, faayinaansii, suphaa fi to’annoo qajeelfamaa barbaadu bakka bu’a.
Cuunfaa Miidhaa Balfa Gubuu Bakka Kuusaa Irratti Qabu
| Kallattii | Cuunfaa |
|---|---|
| Gubuu | Mala balfa ho’aa-qulqulleessuu to’atame kan baay’ina balfa haalaan hir’isuu fi ho’a ykn humna ibsaa deebisuu danda’u. |
| Baasii kaappitaalaa | Gubuun akka waliigalaatti bu’uuraalee gubaa, to’annoo faalamaa, hordoffii, anniisaa-deebisuu fi bu’uuraalee bulchiinsa haftee irratti invastimantii guddaa barbaada. |
| Baasii hojii | Hojjetaan ogummaa qabu, suphaa, anniisaa, hordoffii, qaamolee bakka bu’iinsaa, fi danbiiwwan kabajuun baasii itti fufiinsa qabu ni dabalu. |
| Gatii kaloorii | Incinerators balfa gubataa mijaawaa qabiyyee anniisaa gahaa qabu gubachuu gahumsaa fi tasgabbaa’aa ta’e barbaadu. |
| Bu’aa deebi’ee fayyadamuu | Waraqaa ykn pilaastikii gubatu deebi’ee fayyadamuuf baasuun gatii kaloorii fi walnyaatinsa balfa hafe jijjiiruu danda’a. |
| Gaasiiwwan qilleensaa | Gubuun faalama maddisiisuu kan danda’u yoo ta’u, sirna to’annoo faalama gahumsa qabu, hordoffii, suphaa fi to’annoo qajeelfamaa barbaachisa. |
| Yaaddoo ummataa | Hawaasni waa’ee gadi lakkifamuu fi dhiibbaa fayyaa irratti dhufuu danda’u irratti yaaddoo qabaachuu danda’a, kunis iftoominaa fi danbiiwwan kabajuun barbaachisaa ta’a. |
| Haftee asheetaa | Gubuun asheeta jalaa, asheeta balali’aa fi hafteewwan biroo kanneen haala sirrii ta’een qabachuu, deebisuu, wal’aanuu ykn gatuu barbaadan ni uuma. |
| Kuusaa lafaa | Bakki kuufama balfaa bakka guddaa kan barbaadu yoo ta’u, meetiinii fi dhangala’aa maddisiisuu danda’a, garuu bakka tokko tokkotti baasii jalqabaa gadi aanaa qabaachuu danda’a. |
| Mala hundarra gaarii ta’e | Balfa ittisuu, irra deebiin itti fayyadamuu, deebi’ee fayyadamuu, kompostii gochuu, anniisaa deebisuu, fi gatuu dhumaa to’atame akkaataa haala naannootiin walitti makamuu qaba. |
Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman Waa’ee Miidhaa Balfa Gubuu Bakka Kuusaa Waliin Walbira Qabsiisuun Qabu
1. Balfa gubuu jechuun maali?
Gubuu jechuun balfa ho’a ol’aanaa irratti to’atamee gubachuun baay’ina isaa hir’isuu, meeshaalee gubatan balleessuu fi ho’a ykn humna ibsaa faayidaa qabu deebisuu danda’udha.
2. Yeroo tokko tokko gubuun lafa kuufama caalaa maaliif qaala’a?
Gubuun meeshaalee gubaa, faalama-to’annoo, hordoffii, anniisaa deebisuu fi haftee bulchuu qaala’aa kan barbaadu yoo ta’u, kunis baasii kaappitaalaa fi hojii guddaa uuma.
3. Gubuun meetiinii ni uuma?
Gubuun to’atame meetiin kuufama iddoo ibiddaa keessaa hin maddisiisu sababiin isaas balfi anaeroobikiidhaan manca’uu osoo hin taane ho’aan waan qulqullaa’uuf.
4. Gatiin kaalorii gubuu keessatti maaliif barbaachisaa dha?
Gatiin kaloorii balfi gubatu anniisaa hangamii gadi lakkisuu akka danda’u kan murteessu yoo ta’u, incinerator haala gubaa mijaawaa ta’e gahumsaan eeguu danda’uu fi dhiisuu isaa irratti dhiibbaa qaba.
5. Deebi’ee fayyadamuun raawwii incinerator irratti dhiibbaa uumuu danda’aa?
Eeyyee. Meeshaalee gubatan kan akka waraqaa fi pilaastikii balleessuun walnyaatinsaa fi qabiyyee anniisaa giddugaleessaa yaa’a balfa hafe jijjiiruu danda’a.
6. Yaaddoowwan naannoo gurguddoon gubuu wajjin walqabatan maali?
Yaaddoowwan gurguddoon gadi lakkifamuu qilleensaa, fayyadama qabeenya, maddisiisuu asheeta, gatamuu haftee, fi dhiibbaa naannoo irratti dhufuu danda’u yeroo to’annoon faalama gahaa hin taane kan dabalatudha.
7. Balfi erga gubamee booda maaltu ta’a?
Meeshaaleen gubachuu danda’an gara gaazii fi ho’aatti kan jijjiiraman yoo ta’u, hafteen jajjaboon kan akka asheeta jalaa fi asheeta balali’u hafanii bulchiinsa boodaa barbaadu.
8. Gubuun lafa kuufama caalaa gaariidhaa?
Malli lamaanuu akka addunyaatti fooyya’aa miti. Filannoon sirrii ta’e walnyaatinsa balfaa, argama lafaa, baasii, istaandaardii naannoo, bu’uuraalee misoomaa, fi kaayyoo bulchiinsa naannoo irratti hundaa’a.
9. Gubuun anniisaa faayidaa qabu maddisiisuu danda’aa?
Eeyyee. Ho’i yeroo gubaa gadi lakkifamu humna elektirikii maddisiisuu, adeemsa industirii, hoo’isa aanaa, ykn hojiiwwan anniisaa mijatoo biroof deebifamuu danda’a.
10. Hawaasni mana gubaa ijaaruu dura maal ilaaluu qabu?
Hawaasni walnyaatinsa balfaa, baay’ina, gatii kaalorii, baasii kaappitaalaa, gadi lakkifamuu barbaachisu, bulchiinsa haftee, dandeettii teeknikaa, gabaa anniisaa, fi itti fufiinsa faayinaansii yeroo dheeraa madaaluu qabu.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira ga’uu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Akkasumas Dubbisaa: Balfa Qonna Qurxummii Irraa Bulchuu Akkamitti Akka Hin Jeeqne