Qorichi aramaa midhaan ilbiisota, marga, fangasii fi lubbu qabeeyyii miidhaa geessisan biroo irraa eeguun qonna ammayyaa ni deeggara. Fayyadamni isaanii oomisha fooyyessuu, kasaaraa hir’isuu fi har’a addunyaa guutuutti dhiyeessii nyaataa amanamaa ta’e eeguuf gargaaruu danda’a.
Haa ta’u malee, qoricha aramaa fayyadamuun faalama qilleensa, biyyee, bishaanii fi nyaata keessattis galchuu danda’a. Gochaan fayyadama gaarii hin taane, akka tasaa tuttuqaa fi irra deddeebiin saaxilamuun carraa miidhaa fayyaa namaa irratti fiduu dabaluu danda’a.
Namoonni yeroo nyaata fi bishaan faalame yeroo itti fayyadaman, qabatanii, kuusan, gatan, sochii hojii ykn fayyadaman qoricha aramaa isaan mudachuu danda’a. Karaan seensaa saaxilamummaan eessaa akka jalqabu fi akkaataa qaamni deebii itti kennu irratti dhiibbaa qaba.
Yeroo baayyee dhiibbaan summii akkuma saaxilamummaan dabalaa deemuun waan jijjiiramuuf hammi qaama keessa seenus dhimma qaba. Kanaafuu Toxicology karaa saaxilamummaa fi hariiroo doosiin fi deebii gidduu jiru lamaan qorata.
Qoricha aramaa fi hariiroo doosiin-deebii hubachuun dubbistoonni haala saaxilamummaa akka hiikan, safartuuwwan doosiin adda addaa akka walbira qaban, sababoota balaa barbaachisoo ta’an akka hubatan, akkasumas maaliif qabachuun nageenya qabuu fi itti gaafatamummaadhaan bulchiinsi qoricha aramaa barbaachisaa ta’ee akka hafu akka dinqisiifatan gargaara.
Karaalee Qoricha Aramaa Itti Saaxilan
1. Hafuura baafachuu: . Saaxila sirna hargansuu hanga danfi qoricha aramaa, gaaziin, awwaara, dafqa, fi eroosoolii hidhii ykn afaaniin seenuu danda’a. Meeshaaleen tokko tokko tishuuwwan sirna hargansuu keessatti kan hafan yoo ta’u, keemikaalonni xuuxaman ammoo dhiigaa fi qaamolee fagoo ga’uu danda’u.
2. Xuuxuu Gogaa Fi Ija: Gogaan wal qunnamuun nama aarsuu, dhukkuba gogaa ykn miidhaan tishuu gadi fagoo ta’e fiduu danda’a. Qorichootni aramaa tokko tokko gogaa hin tuqamne kan qaxxaamuran yoo ta’u, ijaan saaxilamuun ammoo dhiibbaa naannoo hamaa fiduu danda’a ykn saffisaan gara marsaa dhiigaatti akka xuuxamu hayyamuu danda’a.
3. Liqimsuu: 1.1. Qorichi aramaa karaa ujummoo bullaa’insa nyaataa seenuu danda’a nyaataa fi bishaan faalame, harka, meeshaa, ykn akka tasaa liqimsuu. Keemikaalonni bulbulamoo ta’an tishuu garaachaa qaxxaamuranii dhiiga keessa gara qaamolee miira namaa qabanitti imaluu danda’u.
4. Lilmoo: 1.1. Qorichi aramaa kallattiin kan seenu yeroo cirrachi faalame, wantoota qara qaban, gogaan cabe ykn meeshaaleen dhiibbaa guddaa qaban tishuu keessa seenan. Kallattiin seenuun danqaawwan ittisaa bira darbuu fi keemikaalota saffisaan tishuuwwan jala jiran ykn marsaa dhiigaa keessa kaa’uu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: Wantoota Diigamuu Qoricha Aramaa Biyyee Keessatti Dhiibbaa Uuman
Akkaataa Qorichi Aramaa Qaama Keessatti Seenuu
Qorichi aramaa qaama waliin yeroo tuqu, bu’aan isaa hammam tishuu bira akka ga’uu fi saffisaan xuuxamuu isaa irratti hundaa’a. Saaxilamummaan tokko tokko naannoo bakka tuttuqaa kan hafu yoo ta’u, kaan ammoo erga raabsamee booda bu’aa sirnaa kan uumudha.
Saaxilamummaan sirna hargansuu osoo hin xuuxin dura hidhii, qoonqoo fi somba irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Hammi isaa guddina paartiikilii, qindoomina, yeroo saaxilamummaa, qilleensa, fi amaloota keemikaalaa qoricha aramaa irratti hundaa’uu danda’a.
Yeroo gogaaf saaxilamu, danqaan gogaa alaa xuuxamuu daangessuu danda’a, garuu gogaan miidhame, yeroo dheeraaf wal qunnamuun, furdaa, ho’aa fi qophii qoricha aramaa tokko tokko gara tishuuwwan gadi fagoo fi naannoo naannoo isaaniitti seenuu dabaluu danda’a.
Ijji tishuuwwan micciiramoo fi keemikaalota irraa eegumsi daangeffame waan qabuuf ijaan wal qunnamuun xiyyeeffannoo addaa argachuu qaba. Biifamuun, biifaan dhangala’uu, harka faalame, ykn copha qilleensa keessaa yeroo hojii qoricha aramaa saaxilamummaa guddaa uumuu danda’a.
Erga liqimfamee booda adeemsi bullaa’insa nyaataa osoo hin xuuxamin dura argamuun keemikaala jijjiiruu danda’a. Wantoonni tokko tokko haala gaariin hin xuuxamnee qaama keessaa kan bahu yoo ta’u, kaan ammoo marsaa dhiigaa keessa seenuun jijjiirama dabalataa ni argatu.
Qorichi aramaas namoota bira osoo hin ga’iin dura miidiyaa naannootiin socho’uu danda’a. Geejjibni isaanii karaa karaa biyyee fi bishaanii saaxilamummaa al-kallattiin karaa midhaanii, bishaan dhugaatii, beeyladaa fi nyaata bishaanii al-kallattiin dhiibbaa uumuu danda’a.
Hubachuu haala biyyee yeroo hunda bakka iyyannoo jalqabaa irratti saaxilamummaan waan hin uumamneef barbaachisaa dha. Haala naannoo, itti fufuun, rooba, jallisii fi manca’iinsi bakka hafteen dhuma irratti naannootti mul’atutti jijjiiramuu danda’a.
Qoricha aramaa fi Hariiroo Doosii fi Deebii
Hariiroon doosiin-deebii akkaataa guddinni ykn irra deddeebiin bu’aa baayoloojii tokkoo akkuma hammi wanta saaxilamee jijjiiramu jijjiiramu ibsa. Summii keemikaalaa madaaluuf bu’uura ta’a.
Doosiin tokko sadarkaa tokkotti bu’aa ilaalamuu danda’u tokkollee uumuu danda’a garuu sadarkaa olaanaatti deebii safaramuu danda’u uumuu danda’a. Qorattoonni ulaagaalee, sadarkaa bu’aa, fi jijjiirama deebii gareewwan saaxilamummaa hunda keessatti adda baasuuf akkaataawwan kana qoratu.
Toxicology keessatti deebiin kun aarii, jijjiirama inzaayimii, miidhamuu qaamaa, dhiibbaa guddinaa, jijjiirama amala, dhukkuba ykn du’a of keessatti qabachuu danda’a. Xumurri filatame gaaffii baayoloojii fi haala saaxilamummaa qoratamaa jiruun walsimuu qaba.
Deebiin dhuunfaa yeroo namoonni doosiin walfakkaataa argatan illee garaagarummaa qabaachuu danda’a. Umuriin, guddinni qaamaa, jeneetikii, meetaaboliizimii, haala fayyaa, sooranni, saaxilamummaa kanaan dura, fi wal-nyaatinsi keemikaalota biroo wajjin qaban sababoota saaxilamummaa dhuunfaa irratti dhiibbaa uumuu danda’a.
Yeroon saaxilamummaas dhimma qaba sababiin isaas doosiin ol’aanaan tokko doosiiwwan xixiqqoo irra deddeebi’aman irraa deebii adda ta’e uumuu danda’a. Dandeettiin qaamni keemikaalota xuuxuu, raabsuu, jijjiiruu fi dhabamsiisuu ba’aa keessoo kanaan dhufu jijjiira.
Kanaafuu xiinxalli doosiin-deebii faayidaa qabu hamma kennamee fi haala saaxilamummaa marsee jiru lamaan ilaala. Qajeeltoowwan kunniinis ni deggeru madaallii bu’aa wantoota balaafamaa ta’an haala hojii fi naannoo hunda keessatti bal’inaan.
Hariiroon kun qorichi aramaa kamiyyuu doosiin ol’aanaa ta’e hunda irratti bu’aa cimaa argamsiisa jechuu miti. Keemikaalonni adda addaa fi qabxiileen xumuraa akkaataa adda addaa agarsiisuu danda’u, kanaaf ramaddii balaa sirrii ta’e fi maloonni summii barbaachisaa ta’ee hafa.
Jechoota Doosii Ijoo Toxicology Keessatti
1. Doosii Ulfaatina Qaamaa Tokkoof: . Toxicology yeroo baayyee hamma kenname akka miligiraama ulfaatina qaamaa kiiloo tokkoof ibsa. Safartuun kun qorattoonni haala ibsame keessatti namoota guddina qaamaa adda addaa qaban gidduutti saaxilamummaa walbira qabuuf kan dandeessisudha.
2. Doosii Naannoo Gogaa Tokkoof: . Saaxilamummaan gogaa gogaa iskuweer seentimeetira tokkoof miligiraama jedhamee ibsamuu danda’a. Safartuun kun hamma fuula ibsame tokko qunnamu ibsuuf kan gargaaru yoo ta’u, walmadaalchisuu senaariyoota saaxilamummaa adda addaa gidduutti ni deeggara.
3. Xiyyeeffannoo Qilleensaa: 1.1. Saaxilamummaan afuura baafannaa yuunitii qindoominaa kan akka kutaalee miliyoona tokkoo gaazotaaf ykn miligiraama meetira kiyuubii tokkoof paartiikilii qilleensa keessaa fi faalama biroo naannoo bakka hojiitti fayyadamuun ibsamuu danda’a.
4. Yeroo Saaxilamummaa: Ibsi doosiin saaxilamummaan yeroo hammamii akka turu agarsiisuu qaba sababiin isaas hammi daqiiqaawwan keessatti argamu hamma guyyoota yeroo gochaalee bulchiinsa carraa qunnamtii ni jijjiiru.
5. Dozii Waliigalaa Fi Keessaa: Doosiin kenname yeroo hunda hamma tishuuwwan galma ta’an bira ga’uu wajjin wal hin gitu. Xuuxamuu, raabsuun, meetaaboliizimii fi dhabamsiisuu osoo dhiibbaan baayoloojii hin mul’atin dura qindoomina keessoo jijjiiruu danda’a, kunis walbira qabamuu kan walxaxaa ta’e balaa qoricha aramaa.
Wantoota Dozii Qoricha Aramaa Irratti Dhiibbaa Qaban
1. Xiyyeeffannoo: . Xiyyeeffannaan qoricha aramaa ol’aanaa ta’e yeroo wal madaalutti hamma xuuxamuu danda’u dabaluu danda’a. Saaxila nyaataa keessatti, . sadarkaa haftee nyaataa akkasumas fudhannaa irratti dhiibbaa uumuu kan danda’u yoo ta’u, haala qophii, karaa fi saaxilamummaa doosiin qabatamaa irratti dhiibbaa qaba.
2. Yeroo Qunnamtii: Yeroo dheeraaf wal qunnamuun carraa xuuxamuu dabaluu danda’a, keessumaa karaa gogaa ykn afuura baafannaa. Kanaaf faalama hatattamaan balleessuun yeroo taatee tokko qaama keessa seenuuf hamma jiru hir’isuu danda’a.
3. Karaa Saaxilamummaa: Qorichi aramaa tokko erga afuura baafachuu, liqimfame ykn gogaan wal qunnamee booda amala adda addaa qabaachuu danda’a. Tokkoon tokkoon karaa danqaawwan adda addaa, saffisa xuuxamuu, adeemsa geejjibaa fi qaamolee qaama keessaa xiyyeeffannoo ta’an of keessatti qabata.
4. Foormulaa Fi Bifa Qaamaa: Budaa, danfi, copha, konsantreet, granule fi furmaata carraa saaxilamummaa adda addaa uumu. Wantoonni qophii nyaataas wanti sochii qabu tokko danqaawwan baayoloojii keessa hammam salphaatti akka socho’u dhiibbaa uumuu danda’u.
5. Haala Naannoo: 1.1. Ho’i, jiidhinni, qilleensi, rooba, qilleensi, fi haalli biyyee sochii qoricha aramaa fi carraa saaxilamummaa jijjiiruu danda’a. Qabxiileen kunniin drift, volatilization, runoff, residue persistence fi bal’aa irratti dhiibbaa uumuu danda’u dhiibbaa naannoo irratti dhufu.
6. Qabxiilee Dhuunfaa Fi Baayoloojii: Guddinni qaamaa, umriin, jeneetikii, haala soorataa, haala gogaa, dandeettii meetaabolii, fi haalli fayyaa jiru saaxilamummaa jijjiiruu danda’a. Kanaafuu namoonni saaxilamummaa wal madaalu irraa bu’aa walfakkaataa argachuu dhiisuu danda’a.
Doosii, Yeroo Saaxilamummaa fi Dhiibbaa Fayyaa
Yeroon saaxilamummaa taateewwan ciccimoo irra deddeebiin ykn yeroo dheeraa tuttuqaa irraa adda baasuuf gargaara. Saaxilamummaan cimaan yeroo taatee dhangala’aa ykn biifamuutti uumamuu kan danda’u yoo ta’u, saaxilamummaan yeroo dheeraa ammoo hojii ykn naannoo irra deddeebiin wal qunnamuu irraa kan ka’e ta’uu danda’a.
Wantoonni ykn meetaabolayitoonni tokko tokko kuufamuu waan danda’aniif, kaan ammoo saaxilamummaa gidduutti saffisaan qulqullaa’uu waan danda’aniif qaamni doosiin irra deddeebi’amee kennamuuf deebii adda addaa qabaachuu danda’a. Kanaafuu ogeeyyiin summii yeroo bu’aa ilaalame hiikan irra deddeebiin fi yeroo fayyinaa qoratu.
Miidhaan cimaan aarii, garaa kaasaa, garaa kaasaa, mallattoolee sirna hargansuu, jijjiirama niwurooloojikaalaa ykn mallattoolee biroo erga saaxilamanii yeroo muraasa booda mul’atan kan dabalatu ta’uu danda’a. Dhiyeessiin qabatamaan qoricha aramaa fi karaa irratti cimsee hundaa’a.
Saaxilamummaan yeroo dheeraa bu’aa suuta suutaan guddachaa jiruun walqabatee ta’uu danda’a, kunis maddi isaa adda baasuun akka ulfaatu taasisa. Kanaafuu qorattoonni seenaa saaxilamummaa, tilmaama doosiin, yeroo, safartuu baayoloojii fi ibsa filannoo osoo hin xumuramin dura ilaalu.
Haftee midhaanii fi qamadii keessatti argamu nyaatni kun yeroo misoomsan ykn yeroo kuufaman wal’aansa qoricha farra aramaa argachuu waan danda’aniifis saaxilamummaa nyaataaf gumaachuu danda’a. Wal’aansa booda itti fufuun haftee hangam akka hafu murteessa.
Oomishaaleen beeyladaa horiin nyaata ykn bishaan faalame erga nyaatee booda haftee qabaachuu danda’a. Hafteen gara fooniifi oomishaalee aannaniitti dabarsuu akkaataa qorichi aramaa al-kallattiin sirna nyaataa keessa socho’uu fi fayyadamtoota bira ga’uu danda’u agarsiisa.
Dabarsi dabalataa kan uumamuu danda’u yeroo bineensonni naannoo faalame ykn meeshaalee qulqullaa’an qunnaman. Bulchiinsa haftee qoricha aramaa horii keessatti kanaaf nyaata, bishaan, yeroo wal’aansaa, madda faalamaa, fi yeroo ittisuu xiyyeeffannoo barbaada.
Summii, Balaa fi Saaxila Qoricha Aramaa
Summiin dandeettii keemikaalli tokko miidhaa geessisuu kan ibsu yoo ta’u, balaan ammoo saaxilamummaan uumamuu fi dhiisuu isaa, hammam qaama bira ga’uu fi haala saaxilamummaa sana marsee jiru irratti hundaa’a. Yaad-rimeen kun akka walfakkaataatti ilaalamuu hin qabu.
Qorichi aramaa summii guddaa qabu yeroo saaxilamummaan isaa haala bu’a qabeessa ta’een to’atame balaa daangeffame kan fiduu danda’u yoo ta’u, wanti summii xiqqaa qabu ammoo namoonni yeroo baay’ee tuttuqaa to’annoo gaarii hin qabne irra deddeebi’anii yeroo mudatan yaaddoo guddaa uumuu danda’a.
Kanaafuu amala balaa odeeffannoo waa’ee balaa madaallii saaxilamummaa waliin walitti fida. Qorattoonni bu’aa fayyaa ta’uu danda’u of eeggannoo fi wal irraa hin cinne ibsuu isaanii dura karaa ta’uu danda’u, qindoomina, irra deddeebiin, yeroo, amala baay’ina ummataa fi ragaa summii jiru ilaalu.
Qorannoon summii cimaa yeroo baayyee bu’aa saaxilamummaa yeroo gabaabaa booda kan qoratu yoo ta’u, qorannoon doosiin irra deddeebi’amee fudhatamu ammoo bu’aa saaxilamummaa dachaa hordofee qorata. Dizaayinoonni qo’annoo adda addaa gaaffilee adda addaa kan kennan yoo ta’u yeroo hunda bakka bu’uu hin danda’an.
Faalamni naannoo baay’ina karaalee saaxilamummaa danda’an babal’isuu danda’a. Qorichi aramaa bishaan, biyyee, qilleensa, sansalata nyaataa ykn yaa’a balfaa keessaa geejjibamu uumuu danda’a dhiibbaa faalama bishaanii iyyata jalqabaa bira darbee.
Sajoo bakka hojii karaa makaa, fe’uu, biifamuu, meeshaalee qulqulleessuu fi balfa qabachuudhaan qunnamtii irra deddeebi’amee uumuu danda’a. Leenjiin sirrii ta’e, qulqullinni, meeshaaleen ittisaa fi to’annoon adeemsaa waan hin barbaachifne hir’isuuf gargaaruu danda’a saaxilamummaa hojii carraawwan.
Qorichi aramaa bishaan keessaa karaa saaxilamummaa naannoo dabalataa uumuu danda’a. Faalama keemikaalaa bishaan keessatti sirna ikoo bishaanii fi itti fayyadama namaa irratti dhiibbaa uumuu kan danda’u yoo ta’u, yaa’aan ammoo haftee qoricha aramaa lafa qulqullaa’e irraa gara bishaan gubbaatti geessuu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: Karaalee Wantoota Balaafamaa Hubachuu
Karaalee Balaa Qoricha Aramaa Saaxiluu Hir’isuu Dandeenyu
1. Qajeelfama Omishaa Hordofaa: Sadarkaa itti fayyadama, tarkaanfiiwwan ittisaa, ulaagaalee irra deebi’anii seenuu fi kallattii gatamuu dabalatee asxaa qoricha aramaa dubbisaa hordofaa. Sirritti fayyadamuun doosiin hin barbaachifne ittisuuf gargaara akkasumas akka tasaa saaxilamuu hir’isa.
2. Tarkaanfiiwwan Eegumsaa Mijatoo Ta’an Fayyadamaa: 1.1. Meeshaalee ittisaa hojii sanaaf ibsaman uffachuu fi uffata faalame bakka qulqulluu irraa fageessuu. Harkaa fi gogaa saaxilame erga qoricha aramaa ykn meeshaalee faalaman qabattanii booda hatattamaan dhiqachuu.
3. Dhangala’aa Fi Drift To’achuu: Meeshaalee sagalee, of eeggannoodhaan itti fayyadamuu, haala qilleensaa mijaawaa, fi gocha hojii to’atame keessaa dhangala’aa, bishaan dhangala’uu fi biifamuu ittisuu. Hojimaata hatattamaa hundeeffame fayyadamuun dhangala’aadhaaf saffisaan deebii kennuu.
4. Balfa Qoricha Aramaa Sirnaan Bulchuu: 1.1. Oomishaalee hin barbaachifne, meeshaalee faalaman, fi meeshaalee to’annoo mijaawaa jala kaa’i. Konteenara sirnaan gatuu hafteen biyyee, bishaan lafa jalaa, bishaan gubbaa, nyaata, hojjettoota, horii fi bineensota bosonaa akka hin geenye dhorka.
5. Furmaata Hafe Of eeggannoodhaan Qabuu: Walnyaatinsa hafe xiqqeessuuf iyyannoowwan karoorfachuu fi dhiqannaa itti gaafatamummaadhaan bulchuu. Balfa qoricha aramaa dilute akkaataa ulaagaalee hojiirra jiranii fi qajeelfama oomishaatiin wal’aansa ykn gatamuu barbaachisaa ta’e argachuu qaba.
6. Fayyadama Qoricha Aramaa Hin Barbaachifne Hir’isuu: Bulchiinsi raammoo walitti makame hordoffii, ittisa, to’annoo baayoloojii, gocha aadaa, fi wal’aansa xiyyeeffannoo qabuun hojiirra oolmaa daangeessuu danda’a. Balfa maddisiisuu hir’isuu akkasumas yeroo qabamuu fi gatamu saaxilamummaa ni hir’isa.
Cuunfaa Karaalee Qoricha Aramaa fi Hariiroo Doosii fi Deebii
| Kutaa | Yaada Ijoo | Maaliif Barbaachisaa Ta’a |
|---|---|---|
| Karaalee Qoricha Aramaa Itti Saaxilan | Qorichi aramaa karaa afuura baafachuu, gogaa ykn ijaa xuuxuu, liqimsuu fi lilmoodhaan seenuu danda’a. | Daandiin kun xuuxamuu fi dhiibbaa fayyaa irratti dhufuu danda’u irratti dhiibbaa qaba. |
| Akkaataa Qorichi Aramaa Qaama Keessatti Seenuu | Xuuxamuu fi raabsiin bu’aan naannootti hafuu ykn sirna ta’uu murteessa. | Saaxilamummaan yeroo hunda bakka qunnamtii jalqabaa sanatti hin hafu. |
| Qoricha aramaa fi Hariiroo Doosii fi Deebii | Deebiin baayoloojii akkuma doosiin jijjiiramu jijjiiramuu danda’a. | Xiinxalli deebii doosiin madaallii summii ni deeggara. |
| Jechoota Doosii Ijoo Toxicology Keessatti | Doosiin ulfaatina qaamaa, naannoo gogaa, qindoomina qilleensa keessaa, yeroo ykn hamma keessootiin ibsamuu danda’a. | Safartuuwwan doosiiwwan walfakkaatan walbira qabamuu hiika qabu ni deeggaru. |
| Wantoota Dozii Qoricha Aramaa Irratti Dhiibbaa Qaban | Xiyyeeffannaan, yeroon tuttuqaa, karaan, qophii, naannoo fi wantootni dhuunfaa saaxilamummaa irratti dhiibbaa qaba. | Wantoonni kun hamma qaama keessa seenu jijjiiruu danda’u. |
| Doosii, Yeroo Saaxilamummaa fi Dhiibbaa Fayyaa | Saaxilamummaan cimaa fi irra deddeebi’amee haala deebii adda addaa uumuu danda’a. | Seenaan saaxilamummaa hiika bu’aa dhufuu danda’u fooyyessa. |
| Summii, Balaa fi Saaxila Qoricha Aramaa | Balaa fi saaxilamummaan walitti makamuun balaa dhufuu danda’u murteessa. | Madaalliin balaa summii qofa osoo hin taane waan baay’ee barbaada. |
| Karaalee Balaa Qoricha Aramaa Saaxiluu Hir’isuu Dandeenyu | Sirnaan qabachuun, tarkaanfiiwwan ittisaa, to’annoo dhangala’aa, fi bulchiinsi balfaa carraa saaxilamummaa hir’isa. | Ittisa haftee qoricha aramaa waliin tuttuqaa hin barbaachifne daangessuudha. |
Waa’ee Qoricha Aramaa fi Hariiroo Dozaa fi Deebii Irra Deebiin Gaafataman Ibsaman
1. Saayintistoonni haala qorannoo fi xumura ibsame jalatti sadarkaa saaxilamummaa namoota saaxilaman gidduutti irra deddeebiin ykn cimina bu’aa baayoloojii namoota saaxilaman gidduutti yeroo walbira qaban hariiroon doosiin qoricha aramaa fi deebii maal agarsiisa?
Haala saaxilamummaa ibsame keessatti akkuma doosiin jijjiiramuun akkamitti irra deddeebiin deebii ykn ciminni akka jijjiiramu agarsiisa.
2. Hojjettoota, fayyadamtootaa fi jiraattota dabalatee uummata adda addaa gidduutti yeroo hojii, akka tasaa, naannoo ykn nyaataaf saaxilamutti karaaleen ijoo qorichi aramaa qaama namaa keessa seenuu danda’u maali?
Isaanis afuura baafachuu, gogaa ykn ijaa xuuxuu, liqimsuu fi lilmoo, dabalataan karaalee naannoo al-kallattiin saaxilaman kan dabalatudha.
.
Dirqama miti; bu’aan isaas amaloota keemikaalaa, karaa, yeroo, saaxilamummaa, fi xumura baayoloojii safarame irratti hundaa’a.
4. Saayintistoonni taatee saaxilamummaa tokko qofa ilaaluu mannaa doosiin, ba’aa keessoo, fayyuu fi dhiibbaa fayyaa yeroon dhufuu danda’u yeroo madaalan yeroo fi baay’inni qoricha aramaa saaxilamuu maaliif dhimma qaba?
Turtiin taateewwan yeroo gabaabaa irra deddeebiin saaxilamuu irraa adda kan taasisu yoo ta’u, ba’aa keessoo, fayyuu fi deebii jijjiiruu danda’a.
5. Namni tokko meeshaa faalame karaa gogaa, qilleensa, nyaata, bishaanii ykn meeshaa erga qunnamee booda hamma qoricha aramaa xuuxamu jijjiiruu kan danda’an waan ta’eef doosiin keessoo tishuuwwan bira ga’u irratti dhiibbaa uumuu danda’an kamfa’i?
Xiyyeeffannaan, yeroon tuttuqaa, karaan, qophiin, haala naannoo, amala qaamaa fi gocha hojii doosiin xuuxame jijjiiruu danda’a.
6. Hojjettoonni yeroo hojii idilee hojjetanitti gochaalee to’annoo raammoo, itti fayyadamuu, qabachuu, kuusuu fi balfa bu’a qabeessa ta’e eeguun, oomishaalee, haftee fi meeshaalee faalaman waliin tuttuqaa xiqqeessuudhaan akkamitti saaxilamummaa qoricha aramaa hin barbaachifne hir’isuu danda’u?
Asxaa hordofuu, tarkaanfiiwwan ittisaa fayyadamuu, dhangala’aa fi dhangala’aa to’achuu, balfa sirnaan bulchuu, fi fayyadama hin barbaachifne daangeessuu qabu.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira ga’uu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif baay’ee galatoomaa!
Akkasumas Dubbisaa: Qonna Keessatti Qoricha Aramaa Nageenyaan Qabduu