Deebii Hawaasummaa Faalama Naannoo fi Gosoota Faalama Naannoo

Faalamni naannoo jijjiirama mijataa hin taane naannoo keenyaa yoo ta’u, guutummaatti ykn baay’inaan gocha namaa irraa kan ka’e jijjiirama kallattiinis ta’e al-kallattiin haala anniisaa, sadarkaa raadiyaashiniin, haala keemikaalaa, haala fiizikaalaa fi orgaanizimoota irratti dhufudha.

Faalamni naannoo rakkoo addunyaa biyyoota guddatanii fi guddachaa jiran miidhu yoo ta’u, saaxilamummaan itti fufiinsaan fayyaa dhala namaa, sirna ikoo, qonna, hawaasaa fi sochii dinagdee irratti bu’aa hamaa fiduu waan danda’uuf xiyyeeffannoo hawwata.

Faalamni naannoo faalama, qindoomina, karaa saaxilamummaa fi yeroo hirmaate irratti hundaa’uun miidhaa fayyaa hamaa saaxilamuu booda yeroo muraasa booda mul’achuu danda’u ykn yeroon suuta suutaan guddachuu danda’uun walqabatee jira.

Bu’aan cimaan yeroo baay’ee saaxilamummaa tasaafi cimaa saffisaan xuuxamuu hordofee kan dhufu yoo ta’u, bu’aan yeroo dheeraa ammoo yeroo dheeraaf ykn irra deddeebi’amee yeroo dheeraaf erga saaxilamee booda suuta suutaan kan uumamu yoo ta’u, yeroo tokko tokko hanga miidhaa guddaa ta’utti osoo hin hubatamin hafa.

Gosoota Faalama Naannoo

Faalama naannoo akkaataa maalummaa faalamaa fi qaamolee naannoo isaan dhiibbaa geessisan irratti hundaa’uun ramadamuu danda’a. Ramaddiiwwan gurguddoon qilleensa, bishaan, lafa, sagalee, raadiyoo-aktiiwii fi faalama ho’aa kan dabalatudha.

1. Faalama Qilleensaa: 1.1. Faalamni qilleensaa kan uumamu gaazonni miidhaa geessisan, aarri, paartiikiliin, danfiin ykn meeshaaleen baayoloojii haala fayyaa namaa, sirna ikoo, mul’achuu, haala qilleensaa ykn oomishtummaa qonnaa irratti dhiibbaa uumuu danda’uun qilleensa keessa yeroo seenan dha.

2. Faalama Bishaanii: 1.1. Faalamni bishaanii kan uumamu wantootni miidhaa geessisan lageen, haroowwan, bishaan lafa jalaa, lafa jiidhina, galaana ykn qaamolee bishaanii biroo seenuun amala fiizikaalaa, keemikaalaa ykn baayoloojii isaanii haala fudhatama qabuun ala yeroo jijjiiran dha.

3. Faalama Biyyee ykn Lafaa: 1.1. Faalamni biyyee fi lafaa kan uumamu meeshaaleen balfi, keemikaalonni summii qaban, oomishaaleen boba’aa, qoricha aramaa, soogiddi, wantootni raadiyoo’aktiiwii ykn faalama biroo kuufamanii qulqullina naannoo yeroo hir’isanidha.

4. Faalama Sagalee: . Faalama sagalee sagalee garmalee ykn hin barbaachifne geejjibaa, industirii, maashinii, ijaarsa, sochii bashannanaa fi maddoota birootiin uumamu irraa kan maddu yoo ta’u, kunis walqunnamtii, hirriba, xiyyeeffannaa, amala fi fayyaa gaarii irratti dhiibbaa uumuu danda’a.

5. Faalama Raadiyoo-aktiiwii: . Faalama raadiyoo’aktiiwii kan uumamu meeshaaleen raadiyoo’aktiiwii balaa, sochii industirii, fayyadama yaalaa, albuuda baasuu, qorannoo, sirnaan gatuu ykn adeemsa biroo orgaanizimoota raadiyaashiniin ayoonizimiidhaaf saaxilan naannoo keessa yeroo seenan dha.

6. Faalama Ho’aa: 1.1. Faalama ho’aa kan uumamu sochiin namootaa ho’a garmalee gara bishaanitti ykn naannoo naannoo isaatti gadi lakkisuun ho’a uumamaa jijjiiruun oksijiinii bulbulame hir’isuu danda’a, orgaanizimoota bishaanii fi sirna ikoo jeequdha.

Hawaasni adda addaa rakkoo naannoo haala adda addaatiin kan ilaalu aadaan, amantiin, haalli dinagdee, barnoonni, bulchiinsi, fi saaxilamummaan teeknooloojii hawaasni balaa naannoo akkamitti akka hubatuu fi deebii sirrii akka filatu irratti dhiibbaa waan qabuuf.

Akkasumas Dubbisaa: Malawwan Odeeffannoo Naannoo Itti Facaasu

Deebii Hawaasummaa Faalama Naannoo

Deebiin hawaasummaa faalama naannoof kennamu akkaataa namoonni dhuunfaa, hawaasni, dhaabbileen, industirii fi mootummoonni faalama itti beekan, yaaddoo ibsan, amala jijjiiran, itti gaafatamummaa gaafatan, fi tarkaanfiiwwan balaa naannoo hir’isan irratti hirmaatan agarsiisa.

Namoonni madda faalamaa fi bu’aa isaa hubatan itti gaafatamummaadhaan gatuu, kunuunsa, sirna gabaasaa, barnoota naannoo, fi tarkaanfiiwwan to’annoo faalama deeggaruuf carraan isaanii guddaa waan ta’eef hubannoon ummataa amala naannoo irratti dhiibbaa cimaa qaba.

Haalli hawaas-dinagdee ilaalcha ummataa irrattis dhiibbaa qaba sababiin isaas hawaasni hiyyummaa, hoji dhabdummaa, bu’uuraalee misoomaa dadhabaa, ykn tajaajilli daangeffame isaan mudatu yaaddoo naannoo yeroo dheeraa fi balaa fayyaa furuu dura fedhii jireenyaa hatattamaa dursa kennuu danda’a.

Bu’a-qabeessa [barnoota naannoo ummataa fi odeeffannoo waliif qooduun](https://wealthinwastes.com/environmental-and-health-effects-of-wastes/) hawaasni karaa faalama akka hubatu, gochaalee miidhaa geessisan akka hubatan, amala nageenya qabu akka fudhatan, fi yaaddoo naannoo qaamolee itti gaafatamummaa qabaniif haala bu’a qabeessa ta’een akka dabarsan gargaaruu danda’a.

Hirmaannaan hawaasaa kan cimu namoonni odeeffannoo amanamaa yoo argatan, dhaabbilee amanan, itti gaafatamummaa isaanii hubatanii, faalama gabaasuun tuffii naannoo itti fufiinsa qabu caalaa tarkaanfii hiika qabu akka fidu yoo amanan dha.

Bakka dhaabbileen hawaasummaa deebii hatattamaa kennan hawaasni hordoffii, hojii qulqulleessuu, balfa itti gaafatamummaa qabu qabachuu, leellisuu naannoo, fi faalamni miidhaa guddaa osoo hin geessisin dura ittisuuf aangawoota waliin tumsa gochuun gumaachuu danda’a.

Sababoota fi Madda Faalama Naannoo

Faalama naannoo sochii dhala namaa hedduu irraa kan dhufu yoo ta’u, hammi faalamaa baay’ina faalama, summii, itti fufiinsa, karaa saaxilamummaa, haala naannoo, baay’ina ummataa fi bu’a qabeessummaa tarkaanfiiwwan to’annoo irratti hundaa’a.

1. Balfa Sirnaan Gatuu: To’annaa malee gatuun, ifatti gubuun, bakka kuufama balfaa haala gaarii hin taaneen bulfamuu fi loogii tokko malee gatuun meeshaaleen balfaa fi wantootni balaafamaa lafa, bishaanii fi qilleensa akka faalan kan taasisu yoo ta’u, haala hawaasaa namatti hin tolle uumu.

2. Hojiiwwan Industirii: 1.1. Warshaaleen bishaan xuraa’aa, gaazii, aarri, keemikaalota, sibiilota ulfaatoo, zayita, ho’aa fi haftee jajjaboo naannoo naannoo isaaniitti gadi lakkisuu danda’u, yeroo adeemsi oomishaa sirna qulqulleessuu fi to’annoo faalama bu’a qabeessa ta’e dhabe.

3. Hojii Qonnaa: 1.1. Xaa’oon, qorichi aramaa, qoricha margaa, balfi beeyladaa, dhiqannaa lafaa, haftee gubuu fi gocha jallisii gaarii hin taane soorata, keemikaalota, biyyee fi faalama biroo biyyee, qilleensaa fi bishaan keessa galchuu danda’a.

4. Qorannoo fi Dhangala’uu Boba’aa: 1.1. Qorannoo boba’aa, geejjibni, kuusaan, qulqulleessuun, ujummoon ujummoolee akka hin milkoofnee fi itti yaadanii manca’uun boba’aa qamadii fi wantoota kanaan walqabatan kanneen biyyee, biqiltoota, lafa jiidhina, qaamolee bishaanii, bineensota bosonaa fi jireenya miidhan gadi lakkisuu danda’u.

5. Geejjibaa fi Itti Fayyadama Annisaa: 1.1. Konkolaattonni, warshaaleen humna elektiriikaa, jenereetarootaafi meeshaaleen boba’aa guban gaazii fi paartiikilii faalama qilleensaaf gumaachan kan gadi lakkisan yoo ta’u, sochiin geejjibaa sagalee, balfa, dhangala’aa fi jeequmsa naannoo uumuus ni danda’a.

6. Guddina Baay’ina Uummataa fi Magaalummaa: 1.1. Guddinni baay’ina ummataa saffisaan fedhii mana jireenyaa, geejjibaa, nyaataa, bishaan, anniisaa fi meeshaalee fayyadamaa ni dabala, kanaanis balfa maddisiisuu dabaluu fi sirna naannoo duraanuu dhiphina keessa jiru irratti dhiibbaa guddaa geessisa.

Dhiibbaa Fayyaa fi Ikoo Naannoo Faalama

Faalamni naannoo qilleensa, bishaan, nyaataa fi biyyee faalameen namoota miidhuu kan danda’u yoo ta’u, sirni ikoo naannoo manca’iinsa bakka jireenyaa, heddummina lubbu qabeeyyii hir’achuu, sansalata nyaataa jeeqamuu, oomishtummaan hir’achuu fi dandamachuu ikoloojii laafaa ta’uu danda’a.

Faalamni qilleensaa sirna sirna hargansuu aarsuu, rakkoo hafuura baafannaa jiru hammeessuu, qulqullina jireenyaa hir’isuu fi faalamni yeroo kuufamu ykn walnyaatinsa keemikaalaa qilleensaa irratti hirmaatu dhiibbaa naannoo bal’aa uumuu danda’a.

Bishaan faalame hawaasa paatojeenota, keemikaalota summii, sibiilota ulfaatoo, haftee boba’aa fi wantoota miidhaa geessisan biroof saaxiluu danda’a, keessumaa bakka sirni qulqulleessuu gahaa hin taaneetti hafe ykn maddoonni faalaman sochii mana keessaa fi qonnaa deeggaran.

Faalamni lafaa yeroo wantootni summii qaban kuufaman qulqullina biyyee fi oomishtummaa hir’isuu kan danda’u yoo ta’u, balfi haala gaariin hin bulfamnes namoota dhukkuba geessan hawwachuu, bishaan ba’uu danquu, urgooftuu uumuu fi haala jireenyaa nageenya hin qabne uumuu danda’a.

Faalamni baasii yaalaa, oomishtummaa dhabe, bu’uuraalee misoomaa miidhaman, oomisha qonnaa hir’achuu, kasaaraa qurxummii, baasii naannoo deebisanii dhaabuu, fi gatii qabeenya uumamaa miidhame gadi bu’uudhaan ba’aa dinagdee fe’uu danda’a.

Faalamanis sansalata nyaataa keessa socho’uu danda’a, jechuunis faalamni naannoo al-kallattiin orgaanizimoota irratti dhiibbaa uumuu danda’a yeroo biqiltoonni, qurxummiin, horiin, bineensonni bosonaa, ykn namoonni meeshaalee faalaman sirna ikoo dhibee kanaan qabaman irraa fayyadaman.

Ilaalcha Hawaasni Faalama Naannoo

Ilaalchi hawaasaa akkaataa hawaasni faalama naannoo adda baasan, itti gaafatamummaa itti ramadan, hojiiwwan miidhaa geessisan akka dandamatan, fi tarkaanfiiwwan sirreeffamaa akka deeggaran dhiibbaa qaba. Ilaalchi kun naannoolee, garee hojii fi gita hawaas-dinagdee gidduutti garaagarummaa guddaa qabaachuu danda’a.

1. Hubannoo fi Barnoota: 1.1. Hubannoon naannoo jiraattonni madda faalamaa adda baasuu, karaa saaxilamummaa hubachuu, mallattoo akeekkachiisaa adda baasuu fi waa’ee balfa qabachuu, itti fayyadama qabeenya, gabaasuu fi hirmaannaa hawaasaa irratti murtoo odeeffannoo irratti hundaa’e akka murteessan gargaara.

2. Duudhaalee Aadaa fi Hawaasummaa: 1.1. Amantiin aadaa, duudhaan, hiika amantii, hawaasni irraa eegamu, fi hariiroon hawaasummaa akkaataa namoonni itti gaafatamummaa naannoo ibsaniifi gochoonni faalama to’achuu deeggarsa ummataa bal’aa argachuu fi dhiisuu isaanii irratti dhiibbaa uumuu danda’u.

3. Haala Diinagdee: 1.1. Maatiin galii gadi aanaa qaban lubbuun jiraachuuf kallattiin lafa faalame, bosona, lageen, ykn sochii dinagdee al-seerummaa irratti hirkatanii jiraachuu danda’u, kunis bakka eegumsi naannoo galii battalaa balaadhaaf saaxilutti deebii faalamaa caalaatti walxaxaa taasisa.

4. Dhaabbilee irratti amantaa: 1.1. Hirmaannaan ummataa kan fooyya’u yoo dhaabbileen naannoo ifatti walqunnamsiisan, seera haqaan hojiirra oolchanii, komii qoratanii, fi bu’aa mul’atu agarsiisan taateewwan faalama irra deddeebi’anii itti gaafatamummaa malee akka itti fufan hayyamuu dhiisaniidha.

5. Hirmaannaa Hawaasaa: 1.1. Gareen naannoo eegumsa naannoo qulqulleessuu naannoo, balfa addaan baasuu, biqiltuu dhaabuu, gabaasa ummataa, duula barnootaa, sochii hordoffii, fi dhiibbaa waloo amala itti gaafatamummaa dhaabbataa fi mootummaatiin deeggaruun ni danda’ama.

6. Abukaatummaa Hawaasummaa: 1.1. Dhaabbileen naannoo, qorattoonni, gaazexeessitoonni, hoggantoonni hawaasaa, fi lammiileen dhimmi ilaallatu rakkoo faalamaa irratti xiyyeeffannoo ummataa harkisuu, iftoomina gaafachuu, haaromsa imaammataa jajjabeessuu, fi hawaasa dhiibbaa irra gahe tarkaanfii sirreeffamaa barbaadan deeggaruun ni danda’ama.

To’annoo Faalama fi Tarkaanfii Hawaasaa

To’annoon faalamaa hanga faalamni bal’inaan babal’atutti eeguu caalaa ittisi madda irraa yeroo jalqabu hunda caalaa hojjeta. Hawaasni, industirii, maatiin, fi abbootiin taayitaa hundi adeemsa kana keessatti itti gaafatamummaa qabatamaa qabu.

1. Faalama Madda Irratti Hir’isuu: Dhaabbileen meeshaalee qulqulluu ta’an fayyadamuudhaan, gahumsa oomishaa fooyyessuudhaan, balfa maddisiisuu hir’isuun, meeshaalee kunuunsuun, dhangala’uu ittisuudhaan, akkasumas adeemsa balaafamaa filannoowwan nageenya qabuun bakka buusuun faalama ittisuu danda’u.

2. Bulchiinsa Balfaa Fooyyessuu: 1.1. Sirnaan walitti qabuu, addaan baasuu, irra deebiin itti fayyadamuu, deebi’ee fayyadamuu, qulqulleessuu fi gatuun baay’ina balfa naannoo seenu hir’isuun carraa faalama qilleensa, biyyee ykn bishaan faaluu daangessuu.

3. Eegumsa Bishaanii Cimsuu: 1.1. Hawaasni fi abbootiin taayitaa dhangala’aa bishaan keessaa bahu to’achuu, faalama yaa’aa hir’isuu, bishaan xuraa’aa qulqulleessuu, sirna bishaan ba’u eeguu fi kallattiin gara lageen, sululawwanii fi haroowwanitti akka hin gatamin gochuudhaan qaamolee bishaanii eeguu danda’u.

4. Raawwachiisummaa Naannoo Deeggarsaa: 1.1. Seerotni bu’a qabeessa ta’an hordoffii, raawwii wal irraa hin cinne, adabbii sirrii, qorannoo iftoomina qabu, fi dandeettii dhaabbilee madda faalamaa adda baasuu fi qaamoleen itti gaafatamummaa qaban dirqama naannoo akka guutan mirkaneessuu danda’an barbaadu.

5. Hirmaannaa Ummataa Jajjabeessuu: 1.1. Jiraattonni taateewwan faalamaa gabaasuu, odeeffannoo naannoo argachuuf, sagantaalee naannootti makamuu, fi yaaddoo qaban aangawoota, dhaabbilee daldalaa, qorattootaa fi dhaabbilee hawaasaa waliin dabarsuudhaaf karaa dhaqqabamaa qabaachuu qabu.

6. Hojiiwwan Itti Fufiinsa Qaban guddisuu: 1.1. Geejjibni itti fufiinsa qabu, qonna itti gaafatamummaa qabu, itti fayyadama anniisaa qulqulluu, kunuunsa qabeenya, deebi’ee fayyadamuu, ittisa faalama, fi of eeggannoodhaan fayyadamuun dhiibbaa sirna naannoo irratti hir’isuun hawaasa fayyaa fi dandamachuu danda’u deeggaruun ni danda’ama.

Bu’aa Faalama Diinagdee fi Naannoo

Faalamni naannoo bu’aa dinagdee bakka faalamni battalumatti argamuun ala fagoo ta’uu danda’u uuma. Mootummoonni, maatiin, dhaabbileen daldalaa, qonnaan bultoonni, qurxummii qabattoonni, fi hawaasni hundi isaanii kasaaraa maallaqaa kallattiinis ta’e al-kallattiin mudachuu danda’u.

Naannoowwan faalaman oomishtummaa qonnaa hir’isuu, qurxummii miidhuu, baasii qulqullina bishaanii dabaluu, baasii eegumsa fayyaa dabaluu, turizimii laaffisuu, oomishtummaa bakka hojii hir’isuu, fi faalamni bal’inaan erga babal’atee booda pirojektoota deebisanii dhaabuu baasii guddaa gaafatan barbaadu.

Qorannoo irratti kasaaraa dinagdee faalama waliin walqabatee dhufu yeroo murtii imaammataa miidhaa naannoo maaliif xiyyeeffannoo guddaa argachuu akka qabu agarsiisa, sababiin isaas baasii ittisaa baasii sirnoota miidhaman deebisuuf bahu irraa garaagarummaa guddaa qabaachuu danda’a.

Hawaasni boba’aa oomishanii keessumaa bu’aa hamaa isaan mudachuu danda’a sababiin isaas dhangala’uu fi hojiiwwan kanaan walqabatan lafa qonnaa, bishaan gubbaa, lafa jiidhina, biqiltoota, qurxummii, fi bu’uuraalee hawaasaa faaluun jireenya hundeeffame jeequu danda’u.

Yeroo baay’ee guddinni miidhaa faalama hirmaate, guddinaa fi bakka naannoo miidhame, yeroo saaxilamummaa, miira sirna ikoo, hirkattummaa uummataa qabeenya naannoo irratti qabuu fi saffisa deebii kennuu irratti hundaa’a.

Garaagarummaan naannoos dhimma qaba sababiin isaas naannoleen guddatan bu’uuraalee misoomaa fi dandeettii raawwachiisummaa cimaa qabaachuu danda’u, hawaasni guddachaa jiru ammoo bakka wal’aansaa gahaa hin taane, qabeenya hordoffii daangeffame, fi qindoomina dhaabbilee laafaa ta’een rakkachuu danda’u.

Sababa kanaaf, . dhiibbaa balfi naannoo bal’aa geessisu mootummoonni imaammata yeroo qopheessan, qabeenya yeroo ramadan, pirojektoota industirii yeroo raggaasisan, fi dursa misoomaa yeroo dheeraa yeroo madaalan ilaalamuu qabu.

Faalama hir’isuun baasii qulqullinaa gadi buusuun, baasii fayyaa ittisuu, lafaa fi bishaan oomishaa kunuunsuu, haala hojii fooyyessuu, qabeenya naannoo yeroon jireenyaa deeggaru eeguun qabeenya dinagdee eeguu danda’a.

Akkasumas Dubbisaa: Xiin-sammuu Naannoo fi Tiyoorii Ikooloojjii

Hordoffii Odeeffannoo, Imaammataa fi Faalama

Odeeffannoon naannoo amanamaa ta’e murtii fooyya’aa kan deeggaru waan ta’eef, warri imaammata baasan, hawaasni, qorattoonni, industirii, fi dhaabbileen naannoo madda faalamaa adda baasuu, balaa madaaluu, adeemsa madaaluu fi tattaaffii to’annoo safaruuf ragaa sirrii barbaadu.

Hordoffiin naannoo faalama qilleensa, bishaan, biyyee, biyyee, bakka hojii fi sirna baayoloojii keessa jiru safaruu kan danda’u yoo ta’u, kunis aangawoonni faalamni eessatti akka uumamuu fi sadarkaan faalama erga gidduu seenuun jalqabamee booda jijjiiramuu fi dhiisuu isaa akka hubatan gargaara.

Malleen faalama hordofuuf itti fayyadaman odeeffannoo madaallii saaxilamummaa, karoora naannoo, raawwachiisummaa danbiiwwanii, deebii hatattamaa, fi bulchiinsa yeroo dheeraa naannoo fi qabeenya faalame kennuu ni danda’a.

Eegumsi qulqullina bishaaniis yaada ittisaa barbaada sababiin isaas to’annoo faalama bu’a qabeessa kan ta’u hawaasni faalama osoo hin ga’iin dura faalama hir’isudha.

Mootummoonni istaandaardii ifa ta’e diriirsuun, barnoota naannoo deeggaruun, meeshaalee hordoffii irratti invastimantii gochuudhaan, dandeettii laabraatoorii fooyyessuudhaan, dhaabbilee qindeessuun, odeeffannoon faalama hawaasa miidhameef akka dhaqqabamu gochuudhaan bulchiinsa faalama cimsuu danda’u.

Qajeeltoowwan bulchiinsa qulqullina bishaanii keessumaa bakka faalamni maddoota babal’ataa ta’an kanneen gocha qonnaa, industirii, mana keessaa fi hawaasaa fooyya’aa barbaadan irraa maddutti tarkaanfiiwwan ittisaa fi to’annoo sirrii ta’an cimsuu.

Imaammanni naannoo yeroo baay’ee faalamni daangaa bulchiinsaa akka qaxxaamuru hubachuu qaba, kana jechuun furmaanni bu’a qabeessa ta’e hawaasa ollaa, bulchitoota naannoo, industirii, qaamolee seera baasan, qorattoota, fi dhaabbilee biyyaalessaa gidduutti tumsa barbaada.

Dhumarratti, bulchiinsi naannoo cimaan barumsa itti fufiinsa qabu irratti hundaa’a. Hawaasni fi dhaabbileen ragaa faalama gamaaggamuu, rakkoolee irra deddeebi’anii mul’atan adda baasuu, sirna deebii kennuu fooyyessuu, fi imaammata haala naannoo fi teeknooloojiin jijjiiramaa jiruun madaqsuu qabu.

Tarkaanfiin naannoo itti gaafatamummaa qabu kan caalaatti bu’a qabeessa ta’u odeeffannoon sirrii, hirmaannaan ummataa, ragaan saayinsii, dandeettii dhaabbilee, fi tarkaanfiiwwan to’annoo faalama qabatamaa akka hojii adda addaatti hojjechuurra waliin hojjetan dha.

Cuunfaa Deebii Hawaasummaa Faalama Naannoo fi Gosoota Faalama Naannoo

Gaaffiiwwan Waa’ee Faalama Naannoo Yeroo Irra Deddeebi’anii Gaafataman: Deebii Hawaasummaa fi Gosoota Isaa Ijoo

1. Faalama naannoo maali?

Faalama naannoo jechuun qilleensa, bishaan, biyyee ykn haala naannoo biroo karaa faalama sochii namaa ykn uumamaatiin gadi lakkifamuun jijjiirama miidhaa geessisudha.

2. Gosoonni faalama naannoo gurguddoon maali?

Gosoonni gurguddoon qilleensa, bishaan, biyyee ykn lafa, sagalee, raadiyoo’aktiiwii fi faalama ho’aa kan dabalatudha.

3. Hawaasni faalama naannootiif deebii akkamii kenna?

Hawaasni deebii kan kennu barnoota, abukaatummaa, hirmaannaa ummataa, gabaasa, seera naannoo, sagantaa hawaasaa, gochaalee qulqullinaa, hordoffii, fi hojiiwwan to’annoo faalama.

4. Sababoonni faalama naannoo beekamoo ta’an maali?

Sababoonni beekamoo ta’an balfa sirnaan gatuu, sochii industirii, keemikaalota qonnaa, dhangala’aa boba’aa, geejjibaa, gubachuu boba’aa fi magaalamuu saffisaan kan dabalatudha.

5. Faalamni naannoo naannolee gidduutti maaliif garaagarummaa qaba?

Akkaataan faalama garaagarummaa kan qabu naannoleen industirii, sadarkaa baay’ina ummataa, bu’uuraalee misoomaa, imaammata naannoo, aadaa, teeknooloojii, haala dinagdee fi qabeenya uumamaa adda addaa waan qabaniifi.

6. Hawaasni faalama naannoo hir’isuuf gargaaruu danda’aa?

Eeyyee. Hawaasni faalama hir’isuu kan danda’u balfa sirnaan qabachuu, barnoota naannoo, hojii qulqulleessuu, itti fayyadama qabeenya itti gaafatamummaa qabu, gabaasa faalama, deebi’ee fayyadamuu, fi deeggarsa dambiiwwan naannoo bu’a qabeessa ta’aniif.

7. Hordoffiin faalama barbaachisaa kan ta’e maaliifi?

Hordoffiin waa’ee sadarkaa faalama, balaa saaxilamummaa, madda faalamaa, adeemsa naannoo, fi bu’a qabeessummaa tarkaanfiiwwan faalama to’achuuf qophaa’an ragaa ni kenna.

8. Faalama naannoo akkamitti ittisuun danda’ama?

Ittisaan faalama madda irraa hir’isuu, bulchiinsa balfaa fooyyessuu, bishaan xuraa’aa qulqulleessuu, istaandaardii kabachiisuu, teeknooloojii qulqulluu guddisuu, faalama hordofuu, hawaasa barsiisuu, fi gochaalee itti fufiinsa qaban jajjabeessuu gaafata.

Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira ga’uu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!

Akkasumas Dubbisaa: Faalama Qilleensaa fi Dhiibbaa Isaa Qonna Irratti Qabu